Previous Verse

Shloka 113

प्रत्याहारवर्णनम्

Pratyāhāra—Cosmic Withdrawal / Dissolution Sequence

इत्येष प्रतिसर्गो वस्त्रिविदः कीर्त्तितो मया / विस्तरेणानुपूर्व्याच भूयः किं वर्त्तयाम्यहम्

ityeṣa pratisargo vastrividaḥ kīrttito mayā / vistareṇānupūrvyāca bhūyaḥ kiṃ varttayāmyaham

ఇలా, హే సూతా, ప్రతిసర్గాన్ని నేను కీర్తించితిని. ఇక విస్తారంగా, క్రమంగా మరల నేను ఏమి చెప్పుదును?

itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध/quotative marker)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), quotative particle (इति-प्रयोग)
eṣaḥthis
eṣaḥ:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
pratisargaḥsecondary creation; re-creation
pratisargaḥ:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootpratisarga (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
vastrividaḥof Vastrivid (a sage/name)
vastrividaḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/possessor)
TypeNoun
Rootvastrivid (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन)
kīrttitaḥhas been narrated/declared
kīrttitaḥ:
Karma (कर्म/predicate complement in passive)
TypeVerb
Rootkīrtita (कृदन्त; √kīrt (कीर्त्) धातु)
FormPast passive participle (क्त/PPP), Masculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; passive sense
mayāby me
mayā:
Karana (करण/instrument; agent in passive)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormInstrumental (3rd/तृतीया), Singular (एकवचन)
vistareṇain detail
vistareṇa:
Karana (करण/means; adverbial)
TypeNoun
Rootvistara (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental (3rd/तृतीया), Singular (एकवचन); adverbial usage
anupūrvyāin due order; sequentially
anupūrvyā:
Karana (करण/means; adverbial)
TypeNoun
Rootanupūrvī (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Instrumental (3rd/तृतीया), Singular (एकवचन); adverbial usage
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/conjunction)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), conjunction (समुच्चय)
bhūyaḥagain; further
bhūyaḥ:
Adhikarana (अधिकरण/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootbhūyas (अव्यय-प्रयोग)
FormAvyaya (अव्यय), adverb (पुनरर्थक)
kimwhat
kim:
Karma (कर्म/object; interrogative)
TypeNoun
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); interrogative used adverbially
varttayāmishall I relate/tell
varttayāmi:
Kriya (क्रिया/predicate)
TypeVerb
Root√vṛt (वृत्) धातु, causative varttaya-
FormLaṭ (लट्/present), Parasmaipada (परस्मैपद), Uttama-puruṣa (1st person/उत्तम), Singular (एकवचन); causative (णिच्)
ahamI
aham:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)