Shloka 14
Viśukra–Viṣaṅga-vadha (The Slaying of Viśukra and Viṣaṅga) — Lalitopākhyāna
Devanagari script
गच्छ रे कुटिलाक्ष त्वं सज्जीकुरु पताकिनीम् / इत्युक्त्वा कठिनं वर्म वज्रपातसहं महत्
Transliteration
gaccha re kuṭilākṣa tvaṃ sajjīkuru patākinīm / ityuktvā kaṭhinaṃ varma vajrapātasahaṃ mahat
Translation
“వెళ్ళు ఓ కుటిలాక్షా, పతాకినీ సేనను సిద్ధం చేయి” అని చెప్పి, అతడు వజ్రపాతాన్నికూడా తట్టుకునే కఠినమైన మహా కవచాన్ని ధరించాడు.
Word by Word
गच्छgo
गच्छ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलोट् (Imperative/आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन (singular); परस्मैपद
रेhey!
रे:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeIndeclinable
Rootरे (अव्यय)
Formसम्बोधन-निपात (vocative particle/interjection)
कुटिलाक्षO crooked-eyed one
कुटिलाक्ष:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootकुटिल + अक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन (singular)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुषार्थे सर्वनाम; प्रथमा (Nominative/प्रथमा), एकवचन (singular)
सज्जीकुरुmake ready
सज्जीकुरु:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसज्जी + कृ (धातु)
Formलोट् (Imperative/आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन (singular); परस्मैपद; नामधातु-प्रयोग (denominative: ‘make ready’)
पताकिनीम्the bannered one / standard-bearer (f.)
पताकिनीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपताकिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), द्वितीया (Accusative/द्वितीया), एकवचन (singular)
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/quotative)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) + क्त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund), ‘having said’
कठिनम्hard
कठिनम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootकठिन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया (Accusative/द्वितीया), एकवचन (singular); विशेषण (qualifier)
वर्मarmor
वर्म:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया (Accusative/द्वितीया), एकवचन (singular)
वज्रपातसहम्withstanding thunderbolt-strikes
वज्रपातसहम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootवज्रपात + सह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया (Accusative/द्वितीया), एकवचन (singular); विशेषण; षष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative: ‘able to endure thunderbolt-strikes’)
महत्great
महत्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया (Accusative/द्वितीया), एकवचन (singular); विशेषण