Shloka 99
विषङ्गपलायनम् (Viṣaṅga-palāyanam) — Aftermath of the First Battle Day
Devanagari script
ववर्ष शरजालानि दैत्येन्द्रेषु कुमारिका / भण्डासुरकुमारैस्तैर्महाराज्ञीकुमारिका / यद्युद्धमतनोत्तत्तु स्पृहणीयं सुरासुरैः
Transliteration
vavarṣa śarajālāni daityendreṣu kumārikā / bhaṇḍāsurakumāraistairmahārājñīkumārikā / yadyuddhamatanottattu spṛhaṇīyaṃ surāsuraiḥ
Translation
కుమారిక దైత్యేంద్రులపై శరజాలాలను వర్షించింది. భండాసుర కుమారులతో మహారాణి కుమారిక చేసిన ఆ యుద్ధం దేవాసురులకూ స్పృహణీయంగా నిలిచింది।
Word by Word
ववर्षrained, showered
ववर्ष:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√वृष् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular)
शर-जालानिnets/volleys of arrows
शर-जालानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशर (प्रातिपदिक) + जाल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया (Accusative), बहुवचन (plural)
दैत्य-इन्द्रेषुamong/on the lords of the Daityas
दैत्य-इन्द्रेषु:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक) + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), सप्तमी (Locative), बहुवचन (plural)
कुमारिकाthe maiden
कुमारिका:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकुमारिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), प्रथमा (Nominative), एकवचन (singular)
भण्डासुर-कुमारैःby the sons of Bhaṇḍāsura
भण्डासुर-कुमारैः:
Hetu/Karaṇa (हेतु/करण)
TypeNoun
Rootभण्डासुर (प्रातिपदिक) + कुमार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), बहुवचन
तैःby them
तैः:
Sahakārī/Karaṇa (सहकारी/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम, प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), बहुवचन
महा-राज्ञी-कुमारिकाthe princess (daughter) of the great queen
महा-राज्ञी-कुमारिका:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + राज्ञी (प्रातिपदिक) + कुमारिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
यत्which
यत्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम, प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
युद्धम्battle
युद्धम्:
Karma/Viṣaya (कर्म/विषय)
TypeNoun
Rootयुद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
अतनोत्she spread/extended
अतनोत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√तन् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम, प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; निर्देश (demonstrative)
उindeed/also
उ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootउ (अव्यय)
Formनिपात (particle), अवधान/अनुनयार्थक
स्पृहणीयम्desirable, worth longing for
स्पृहणीयम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्पृहणीय (प्रातिपदिक; √स्पृह् + अनीय, कृदन्त-विशेषण)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अनीय-प्रत्ययान्त (gerundive: 'to be desired')
सुर-असुरैःby gods and demons
सुर-असुरैः:
Karaṇa/Agent (करण/कर्तृसमान)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक) + असुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), बहुवचन