Shloka 47
भण्डासुरस्य मन्त्रणा
Bhaṇḍāsura’s War-Counsel against Lalitā
Devanagari script
मेघडंबरकं नाम दधे वक्षसि कङ्कटम् / यथा तस्य निशायुद्धानुरूपो वेषसंग्रहः
Transliteration
meghaḍaṃbarakaṃ nāma dadhe vakṣasi kaṅkaṭam / yathā tasya niśāyuddhānurūpo veṣasaṃgrahaḥ
Translation
అతడు వక్షస్థలంపై ‘మేఘడంబరక’ అనే కంకటాన్ని ధరించాడు; అది అతని రాత్రియుద్ధానికి తగిన వేషసంగ్రహం.
Word by Word
मेघ-डंबरकम्(armor) called ‘Meghaḍaṃbaraka’
मेघ-डंबरकम्:
कर्म (Karma/Object—of dadhe)
TypeNoun
Rootमेघ (प्रातिपदिक) + डंबरक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular); कर्मधारय: मेघ इव डंबरकः (cloud-like ‘drum/armor-name’)
नामby name
नाम:
सम्बन्ध (appositive marker)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय; संज्ञासूचक (name-indicator: ‘by name/called’)
दधेwore/put on
दधे:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootधा (धातु)
Formलिट् (Perfect), आत्मनेपद (Ātmanepada), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular)
वक्षसिon the chest
वक्षसि:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootवक्षस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), सप्तमी (7th/Locative), एकवचन (Singular)
कङ्कटम्armor/cuirass
कङ्कटम्:
कर्म (Karma/Object—apposition to meghaḍaṃbarakam)
TypeNoun
Rootकङ्कट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
यथाas/according to
यथा:
सम्बन्ध (clause connector)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; यथार्थ/उपमान/प्रकारार्थ (as/just as/according to)
तस्यof him/of that (one)
तस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (Singular); सर्वनाम
निशा-युद्ध-अनुरूपःappropriate for night-fighting
निशा-युद्ध-अनुरूपः:
विशेषण (adjectival to veṣasaṃgrahaḥ)
TypeAdjective
Rootनिशा (प्रातिपदिक) + युद्ध (प्रातिपदिक) + अनुरूप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); तत्पुरुष: निशायुद्धस्य अनुरूपः (suitable to night-battle)
वेष-संग्रहःarrangement of attire
वेष-संग्रहः:
कर्ता/विधेय (Subject/predicate nominal)
TypeNoun
Rootवेष (प्रातिपदिक) + संग्रह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); तत्पुरुष: वेषस्य संग्रहः (collection/arrangement of attire)