Shloka 30
बलाहकादिसप्तसेनानायकप्रेषणम् (Dispatch of the Seven Commanders beginning with Balāhaka) / Lalitopākhyāna War Continuation
Devanagari script
काचित्प्रतिभटारूढं दन्तिनं कुंभसीमनि / खड्गेन सहसा हत्वा गजस्य स्वप्रियं व्यधात्
Transliteration
kācitpratibhaṭārūḍhaṃ dantinaṃ kuṃbhasīmani / khaḍgena sahasā hatvā gajasya svapriyaṃ vyadhāt
Translation
ఒక వీరాంగన ప్రత్యర్థి యోధుడు ఎక్కిన దంతిని కుంభప్రదేశంలో ఖడ్గంతో అకస్మాత్తుగా సంహరించి, ఆ గజానికి ప్రియమైన సవారినీ నాశనం చేసింది।
Word by Word
kācita certain (woman)
kācit:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
pratibhaṭa-ārūḍhammounted by a (hostile) warrior
pratibhaṭa-ārūḍham:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpratibhaṭa + ārūḍha (आ+रुह् धातु, क्त)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; सप्तमी/तत्पुरुषार्थः (pratibhaṭe ārūḍham = mounted by a warrior)
dantinamthe tusker/elephant
dantinam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdantin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
kuṃbha-sīmanion the forehead-temple region (of the elephant)
kuṃbha-sīmani:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootkuṃbha + sīman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (kuṃbhasya sīman = at the boundary of the frontal globe)
khaḍgenawith a sword
khaḍgena:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootkhaḍga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
sahasāsuddenly / forcefully
sahasā:
Kriya-visheshana (क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsahasā (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (suddenly/forcibly)
hatvāhaving killed
hatvā:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Roothan (हन् धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वक्रिया (having killed)
gajasyaof the elephant
gajasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootgaja (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
sva-priyamhis own beloved/dear one
sva-priyam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsva + priya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; कर्मधारयः (svam priyaṃ)
vyadhātdid / brought about
vyadhāt:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootvi+dhā (धा धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; उपसर्गः वि-