Shloka 29
बलाहकादिसप्तसेनानायकप्रेषणम् (Dispatch of the Seven Commanders beginning with Balāhaka) / Lalitopākhyāna War Continuation
Devanagari script
एका तु गजमारूढा कस्यचिद्दैत्यदुर्मतेः / उरःस्थले स्वकरिणा वप्राघातमशिक्षयत्
Transliteration
ekā tu gajamārūḍhā kasyaciddaityadurmateḥ / uraḥsthale svakariṇā vaprāghātamaśikṣayat
Translation
మరొక వీరాంగన ఏనుగుపై ఎక్కి, ఒక దుర్మతి దైత్యుని వక్షస్థలంపై తన ఏనుగు సొండతో ఘోరమైన దెబ్బ కొట్టింది।
Word by Word
ekāone (woman)
ekā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rooteka (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
tubut
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेष (but/indeed)
gaja-mārūḍhāmounted on an elephant
gaja-mārūḍhā:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootgaja + ārūḍha (आ+रुह् धातु, क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; सप्तमी/तत्पुरुषार्थः (gaje ārūḍhā)
kasya-citof a certain
kasya-cit:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + cit (अव्यय-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; अनिर्दिष्ट (of some)
daitya-durmateḥof the foolish Daitya
daitya-durmateḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootdaitya + durmati (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; कर्मधारयः (daityaḥ durmatiḥ)
uraḥ-sthaleon the chest-area
uraḥ-sthale:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rooturas + sthala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (urasya sthalam)
sva-kariṇāby her own elephant
sva-kariṇā:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootsva + kariṇ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; कर्मधारयः (svakariṇā = by her own elephant)
vaprāghātama blow with the forehead/trunk (elephant-strike)
vaprāghātam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvaprāghāta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
aśikṣayatmade (him) experience / taught
aśikṣayat:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootśikṣ (शिक्ष् धातु, causative)
Formलङ् (Imperfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; णिच्-प्रयोग (causative): ‘made (him) learn/experience’