Shloka 8
Bhaṇḍāsurāhaṅkāra
The Mustering of the Daitya Forces and the Roar of War
Devanagari script
उल्ला सयन्कराग्रेण कुन्तपल्लवमेकतः / आरूढतुरगो वीथ्यां चारिभेदं चकार ह
Transliteration
ullā sayankarāgreṇa kuntapallavamekataḥ / ārūḍhaturago vīthyāṃ cāribhedaṃ cakāra ha
Translation
ఉల్లా యంకధ్వజాగ్రంలో ఒక వైపు కుంతపల్లవాన్ని నిలిపి; అశ్వారూఢుడై వీధిలో చతురంగచలన భేదాన్ని ప్రదర్శించాడు.
Word by Word
उल्लाUllā (a person)
उल्ला:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootउल्ला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; proper name (व्यक्तिनाम)
सयत्-कर-अग्रेणwith the tip/front of his restrained hand
सयत्-कर-अग्रेण:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootसयत् (कृदन्त) + कर (प्रातिपदिक) + अग्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; करण-कारक; समासः—षष्ठी/कर्मधारय-प्रायः: 'सयत् कर' (संयत-हस्त) + 'अग्र' (अग्रभाग)
कुन्त-पल्लवम्the spear-tip
कुन्त-पल्लवम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकुन्त (प्रातिपदिक) + पल्लव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्म-कारक; 'कुन्तस्य पल्लवः' (spear-point/leaf-like tip)
एकतःto one side / on one side
एकतः:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootएकतः (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-प्रकारः—क्रियाविशेषण (adverb)
आरूढ-तुरगःthe mounted horse / the horse that was mounted
आरूढ-तुरगः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootआ-रुह् (धातु) → आरूढ (कृदन्त, क्त) + तुरग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समासः—कर्मधारय: 'आरूढः (अधिरूढः) तुरगः'
वीथ्याम्in the street/roadway
वीथ्याम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootवीथी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरण-कारक
चारि-भेदम्a variation of movement/turning (maneuver)
चारि-भेदम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootचारि (प्रातिपदिक) + भेद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्म-कारक; 'चारिणां भेदः' / 'चारि-प्रकार-भेदः'
चकारdid / performed
चकार:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट् (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष (3rd person/प्रथम), एकवचन; परस्मैपद
हindeed / (emphatic particle)
ह:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle), पदपूरण/वृत्तिपूरक