Previous Verse
Next Verse

Shloka 75

श्रीचक्रराजरथ—पर्वस्थदेवतानाम् प्रकाशनम्

Revelation of the Deities Stationed on the Śrīcakra-Rāja-Ratha’s Sections

यदायदा भण्डदैत्यः संग्रामे संप्रवर्तते / युद्धस्वेद मनुप्राप्ताः शक्तयः स्युः पिपासिताः

yadāyadā bhaṇḍadaityaḥ saṃgrāme saṃpravartate / yuddhasveda manuprāptāḥ śaktayaḥ syuḥ pipāsitāḥ

భండ దైత్యుడు యుద్ధంలో ఎప్పుడెప్పుడూ ప్రవేశిస్తాడో, అప్పుడు యుద్ధస్వేదంతో తడిసిన శక్తులు దాహంతో తపిస్తాయి.

yadāwhen
yadā:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootyadā (अव्यय)
FormTemporal adverb (कालवाचक-अव्यय)
yadāwhenever
yadā:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootyadā (अव्यय)
FormRepetition for distributive sense (पुनरुक्ति; यदा-यदा = whenever)
bhaṇḍa-daityaḥthe demon Bhaṇḍa / Bhaṇḍa-demon
bhaṇḍa-daityaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbhaṇḍa + daitya (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); षष्ठी/कर्मधारय-प्रायः तत्पुरुषः (bhaṇḍasya daityaḥ / bhaṇḍa-nāmā daityaḥ)
saṃgrāmein battle
saṃgrāme:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootsaṃgrāma (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative (7th/सप्तमी), Singular; place-context
saṃpravartateengages/sets forth (into action)
saṃpravartate:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√vṛt (धातु) with saṃ+pra (उपसर्ग)
FormPresent tense (लट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन), Ātmanepada (आत्मनेपद)
yuddha-svedabattle-sweat
yuddha-sveda:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootyuddha + sveda (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular; object of 'manuprāptāḥ' (understood: yuddha-svedaṃ)
manuprāptāḥhaving obtained/attained
manuprāptāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootanu + √prāp (धातु) + kta (क्त)
FormPast passive participle (क्त-प्रत्यय; क्तान्त), Feminine, Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); agrees with 'śaktayaḥ'
śaktayaḥpowers/energies
śaktayaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśakti (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative (1st/प्रथमा), Plural; subject of 'syuḥ'
syuḥwould be/might become
syuḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√as (धातु)
FormOptative/benedictive mood (विधिलिङ्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Plural (बहुवचन), Parasmaipada (परस्मैपद)
pipāsitāḥthirsty
pipāsitāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpipāsita (प्रातिपदिक; from pipāsā ‘thirst’)
FormFeminine, Nominative (1st/प्रथमा), Plural; agrees with 'śaktayaḥ'