Shloka 99
Ābhūta-saṃplava & Loka-vibhāga
Dissolution Threshold and the Fourteen Abodes
Devanagari script
कोटिकोटिसहस्रं तु परार्द्ध इति कीर्त्यते / परार्द्धं द्विगुणं चापि परमाहुर्मनीषिणः
Transliteration
koṭikoṭisahasraṃ tu parārddha iti kīrtyate / parārddhaṃ dviguṇaṃ cāpi paramāhurmanīṣiṇaḥ
Translation
కోటికోటి సహస్రాన్ని ‘పరార్ధం’ అని కీర్తిస్తారు. పరార్ధానికి రెండింతలు అయినదాన్ని మునీశ్వరులు ‘పరం’ అని అంటారు.
Word by Word
koṭi-koṭi-sahasrama thousand crores of crores
koṭi-koṭi-sahasram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkoṭi + koṭi + sahasra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nominative/Accusative), एकवचन (singular); संख्यावाचक-समास (numerical determinative)
tubut/indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्यसम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle), विरोध/विशेषार्थक (but/indeed)
parārddham(is called) parārdha
parārddham:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootparārddha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), प्रथमा (Nominative), एकवचन (singular)
itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध/उद्धरणचिह्न)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय; इति-शब्दः (quotative particle)
kīrtyateis proclaimed/called
kīrtyate:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootkīrt (धातु)
Formलट् (Present), कर्मणि प्रयोग (passive), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular)
parārddhamparārdha
parārddham:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootparārddha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया (Accusative), एकवचन (singular)
dviguṇamtwofold/double
dviguṇam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootdvi + guṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया (Accusative), एकवचन (singular); संख्यापूर्वक-तत्पुरुष (determinative: twofold)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
apialso
api:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय; अपि-शब्दः (also/even)
paramthe highest/supreme
param:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootpara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया (Accusative), एकवचन (singular)
āhuḥthey say
āhuḥ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootah (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद (active), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (plural)
manīṣiṇaḥthe sages/wise men
manīṣiṇaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmanīṣin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा (Nominative), बहुवचन (plural)