Shloka 100
Ābhūta-saṃplava & Loka-vibhāga
Dissolution Threshold and the Fourteen Abodes
Devanagari script
शतमाहुः परिवृढं सहस्रं परिपद्मकम् / विज्ञेयमयुतं तस्मान्नियुतं प्रयुतं ततः
Transliteration
śatamāhuḥ parivṛḍhaṃ sahasraṃ paripadmakam / vijñeyamayutaṃ tasmānniyutaṃ prayutaṃ tataḥ
Translation
శతాన్ని ‘పరివృద్ధం’ అని, సహస్రాన్ని ‘పరిపద్మకం’ అని అంటారు. దాని తరువాత ‘అయుతం’; ఆపై ‘నియుతం’, తరువాత ‘ప్రయుతం’ అని తెలుసుకోవాలి.
Word by Word
śatama hundred
śatam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootśata (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया (Accusative), एकवचन (singular)
āhuḥthey say
āhuḥ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootah (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन (plural)
parivṛḍham(called) parivṛḍha
parivṛḍham:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpari-vṛḍha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन (singular); संज्ञाशब्द (technical name)
sahasrama thousand
sahasram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsahasra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया (Accusative), एकवचन (singular)
paripadmakam(called) paripadmakam
paripadmakam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpari-padma-ka (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन (singular); संज्ञाशब्द (technical name)
vijñeyamis to be known
vijñeyam:
Kriya (क्रियाविशेष/विधेय)
TypeAdjective
Rootvi + jñā (धातु) + ya (कृत्)
Formकृत्य-प्रत्ययान्त (gerundive/obligatory), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘to be known’
ayutamten thousand (ayuta)
ayutam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootayuta (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; संख्यावाचक (ten-thousand)
tasmātfrom that/thereafter
tasmāt:
Apadana (अपादान)
TypeIndeclinable
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतस्मात्-रूपम्; अपादानार्थे अव्ययीभाववत् (ablative used adverbially: ‘from that/thereafter’)
niyutamniyuta
niyutam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootniyuta (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; संज्ञा/संख्या (technical large number)
prayutamprayuta
prayutam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootprayuta (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; संज्ञा/संख्या (technical large number)
tataḥthen/thereafter
tataḥ:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-प्रयोग (adverb: ‘then/from there’)