Shloka 110
Ābhūta-saṃplava & Loka-vibhāga
Dissolution Threshold and the Fourteen Abodes
Devanagari script
ईश्वरैस्तत्प्रसंख्यानं शुद्धत्वाद्दिव्यदृष्टिभिः / एवं ज्ञानप्रतिष्ठत्वात्सर्वं ब्रह्मानुपश्यति
Transliteration
īśvaraistatprasaṃkhyānaṃ śuddhatvāddivyadṛṣṭibhiḥ / evaṃ jñānapratiṣṭhatvātsarvaṃ brahmānupaśyati
Translation
శుద్ధత్వం వల్ల దివ్యదృష్టి కలిగిన ఈశ్వరులు దానిని పరిమాణంగా గణించారు. ఇలా జ్ఞానంలో స్థిరుడై, అతడు సమస్తాన్ని బ్రహ్మరూపంగా దర్శిస్తాడు.
Word by Word
ईश्वरैःby the lords
ईश्वरैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/करण), बहुवचन
तत्that
तत्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; ‘प्रसंख्यानम्’ इत्यस्य विशेषणम्
प्रसंख्यानम्enumeration/counting
प्रसंख्यानम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootप्र-सम्-ख्या (धातु) → प्रसंख्यान (प्रातिपदिक/भाववाचक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन
शुद्धत्वात्from purity/because of purity
शुद्धत्वात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootशुद्धत्व (प्रातिपदिक; शुद्ध + त्व)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/अपादान), एकवचन
दिव्यदृष्टिभिःwith divine visions/sight
दिव्यदृष्टिभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootदिव्य-दृष्टि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (दिव्या दृष्टिः)
एवम्thus
एवम्:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formरीति/प्रकार-अव्यय (thus/in this way)
ज्ञानप्रतिष्ठत्वात्because of being grounded in knowledge
ज्ञानप्रतिष्ठत्वात्:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootज्ञान-प्रतिष्ठत्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (ज्ञानस्य प्रतिष्ठा) + त्व; ‘because of being established in knowledge’
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
ब्रह्मBrahman/the Absolute
ब्रह्म:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अनुपश्यतिbeholds/realizes
अनुपश्यति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअनु-√पश् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद