Shloka 22
Daṇḍanāthāviniryāṇa
The Departure/March of Daṇḍanāthā
Devanagari script
अथ संकेतयोगिन्या मन्त्रनाथा पदस्पृशः / निर्याणसूचनकरी दिवि दध्वान काहली
Transliteration
atha saṃketayoginyā mantranāthā padaspṛśaḥ / niryāṇasūcanakarī divi dadhvāna kāhalī
Translation
అప్పుడు సంకేతయోగినీ పాదస్పర్శతో మంత్రనాథుల కాహళి ఆకాశంలో ధ్వనించింది; అది ప్రయాణ సూచన చేసింది.
Word by Word
अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरबोधक अव्यय (sequencing particle: then)
संकेत-योगिन्याby Saṃketā-yoginī
संकेत-योगिन्या:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootसंकेता (प्रातिपदिक) + योगिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; ‘संकेताया योगिनी’ (genitive-tatpuruṣa)
मन्त्र-नाथाःlords of mantras
मन्त्र-नाथाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक) + नाथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; ‘मन्त्राणां नाथाः’ (lords of mantras)
पद-स्पृशःtouching the ground
पद-स्पृशः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपद (प्रातिपदिक) + स्पृश् (धातु) → स्पृश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; ‘पदानि स्पृशन्ति’ = touching the ground/steps
निर्याण-सूचन-करīindicating the departure
निर्याण-सूचन-करī:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिर्याण (प्रातिपदिक) + सूचन (प्रातिपदिक) + करिन्/करी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; ‘निर्याणस्य सूचनं करोति’ = indicating departure
दिविin the sky
दिवि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootदिव् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरण (locative)
दध्वानresounding
दध्वान:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootध्वन्/ध्वन् (धातु) → दध्वान् (कृदन्त, शतृ-प्रत्ययवत्/परस्मैपदी)
Formवर्तमानकालिक कृदन्त (present participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘sounding/resounding’
काहलीthe kāhalī (trumpet)
काहली:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकाहली (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; वाद्यविशेषः (a kind of trumpet/drum)