Shloka 31
मदनकामेश्वरप्रादुर्भावः
Manifestation of Madana-Kāmeśvara
Devanagari script
ययौ वीथीं विहारेशा शोभयन्ती निजौजसा / प्रतिहर्म्याग्रसंस्थाभिरप्सरोभिः सहस्रशः
Transliteration
yayau vīthīṃ vihāreśā śobhayantī nijaujasā / pratiharmyāgrasaṃsthābhirapsarobhiḥ sahasraśaḥ
Translation
విహారాధిపతి అయిన ఆమె తన స్వతేజస్సుతో వీధిని శోభింపజేస్తూ, ప్రాసాదాల ముందుభాగాల్లో నిలిచిన వేలాది అప్సరలతో కలిసి సాగింది।
Word by Word
ययौwent
ययौ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/परफेक्ट), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
वीथीम्the street/avenue
वीथीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवीथी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म) एकवचन
विहार-ईशाthe lady of pleasure/sport (a noble lady)
विहार-ईशा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविहार + ईशा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा एकवचन
शोभयन्तीbeautifying
शोभयन्ती:
Karta (कर्ता) / Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण; सहक्रिया)
TypeAdjective
Rootशुभ्/शोभ् (धातु)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; वर्तमानकृदन्त (शतृ), परस्मैपदी; कर्तरि—‘adorning/beautifying’
निज-ओजसाby her own splendor/energy
निज-ओजसा:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootनिज + ओजस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण) एकवचन
प्रति-हर्म्य-अग्र-संस्थाभिःby (apsarases) stationed at the fronts of the mansions
प्रति-हर्म्य-अग्र-संस्थाभिः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रति + हर्म्य + अग्र + संस्था (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण/सह) बहुवचन; विशेषणम्—‘अप्सरोभिः’ इत्यस्य; अर्थः—‘(those) stationed at the fronts of the mansions’
अप्सरोभिःwith apsarases
अप्सरोभिः:
Sahakārī (सहकारी)
TypeNoun
Rootअप्सरस् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (सह/करण) बहुवचन
सहस्रशःby the thousands; in thousands
सहस्रशः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसहस्रशस् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (adverb of manner/number)