Shloka 67
Mānasasṛṣṭi-varṇana (Account of Mind-born Creation) | मानससृष्टिवर्णनम्
Devanagari script
तेषां भार्यास्ति पुत्रो वा सर्वे ह्यनिधनाः स्मृताः / इत्येष तामसः सर्गो जज्ञे धर्मनिया मकः
Transliteration
teṣāṃ bhāryāsti putro vā sarve hyanidhanāḥ smṛtāḥ / ityeṣa tāmasaḥ sargo jajñe dharmaniyā makaḥ
Translation
వారికి భార్యలు గాని కుమారులు గాని ఉన్నారు, మరియు వారు అందరూ అవినాశులని చెప్పబడినారు; ఇట్లు ధర్మాన్ని నియమించు తామస సృష్టి జన్మించెను।
Word by Word
teṣāmof them
teṣām:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormGenitive (षष्ठी/6), Plural; pronoun
bhāryāwife
bhāryā:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootbhāryā (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative (प्रथमा/1), Singular
astiexists/is
asti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootas (धातु)
FormPresent (लट्), 3rd Person, Singular
putraḥson
putraḥ:
Karta (कर्ता/Subject; alternative)
TypeNoun
Rootputra (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (प्रथमा/1), Singular
vāor
vā:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
FormAvyaya; disjunctive particle (विकल्पार्थक)
sarveall (of them)
sarve:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (प्रथमा/1), Plural; used substantively
hiindeed
hi:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
FormAvyaya; emphatic particle
anidhanāḥdeathless, without end
anidhanāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण of सर्वे)
TypeAdjective
Rootanidhana (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (प्रथमा/1), Plural; a- (neg.) + nidhana ‘death/end’
smṛtāḥare said/considered
smṛtāḥ:
Kriyā (क्रिया/predicative)
TypeVerb
Rootsmṛ (धातु) + ta (कृत्-प्रत्यय)
FormPast passive participle (क्त), Masculine, Nominative, Plural; predicative
itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
FormAvyaya; quotation/closure particle
eṣaḥthis
eṣaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
tāmasaḥtamasic, dark
tāmasaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण of सर्गः)
TypeAdjective
Roottāmasa (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (प्रथमा/1), Singular
sargaḥcreation
sargaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootsarga (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
jajñearose
jajñe:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootjan (धातु)
FormPerfect (लिट्), 3rd Person, Singular
dharma-niyāmakaḥregulating dharma
dharma-niyāmakaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण of सर्गः)
TypeAdjective
Rootdharma (प्रातिपदिक) + niyāmaka (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular; तत्पुरुषः: ‘धर्मस्य नियामकः’ = regulator/controller of dharma