Shloka 42
Mānasasṛṣṭi-varṇana (Account of Mind-born Creation) | मानससृष्टिवर्णनम्
Devanagari script
देवी नाम्ना तथाकूलिः प्रसूतिश्चैव ते शुभे / स्वायंभुवः प्रसूतिं तु दक्षाय व्यसृजत्प्रभुः
Transliteration
devī nāmnā tathākūliḥ prasūtiścaiva te śubhe / svāyaṃbhuvaḥ prasūtiṃ tu dakṣāya vyasṛjatprabhuḥ
Translation
ఆ శుభకన్యలలో ఒకదాని పేరు దేవీ; మరొకరు ఆకూతి, ప్రసూతి. ప్రభువు స్వాయంభువ మనువు ప్రసూతిని దక్షునికి సమర్పించాడు.
Word by Word
देवीDevī (a daughter named Devī)
देवी:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
नाम्नाby name
नाम्ना:
करण (Instrument/Specification)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; ‘by name’ (instrumental of specification)
तथाalso/likewise
तथा:
सम्बन्धसूचक (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय (adverb: ‘thus/also’)
आकूलिःĀkūli
आकूलिः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootआकूलि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
प्रसूतिःPrasūti
प्रसूतिः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootप्रसूति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चand
च:
समुच्चय (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
एवindeed/just
एव:
सम्बन्धसूचक (Emphasis particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphasis)
तेthose two
ते:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; pronoun referring to ‘कन्ये’ (two daughters)
शुभेauspicious/beautiful (two)
शुभे:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; adjective qualifying ‘ते (कन्ये)’
स्वायंभुवःSvāyambhuva (Manu)
स्वायंभुवः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootस्वायंभुव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; epithet/name of Manu
प्रसूतिम्Prasūti
प्रसूतिम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootप्रसूति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
तुbut/indeed
तु:
सम्बन्धसूचक (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
दक्षायto Dakṣa
दक्षाय:
सम्प्रदान (Recipient)
TypeNoun
Rootदक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (सम्प्रदान), एकवचन
व्यसृजत्gave/assigned (in marriage); sent forth
व्यसृजत्:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootवि + सृज् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
प्रभुःthe lord
प्रभुः:
समानााधिकरण (Apposition)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; apposition to ‘स्वायंभुवः’