Shloka 40
लोकज्ञान-वर्णन (Lokajñāna-varṇana) — Description of World-Knowledge / Cosmogonic Classification
Devanagari script
भूतत्वात्ते रमृता भूताः पिशाचा पिशिताशनात् / गायतो गां ततस्तस्य गन्धर्वा जज्ञिरे सुताः
Transliteration
bhūtatvātte ramṛtā bhūtāḥ piśācā piśitāśanāt / gāyato gāṃ tatastasya gandharvā jajñire sutāḥ
Translation
భూతత్వం వల్ల వారు ‘భూతాలు’ అనబడారు; మాంసభక్షణం వల్ల ‘పిశాచులు’ అనబడారు. తరువాత అతడు గానం చేయగా గంధర్వులు కుమారులుగా జన్మించారు.
Word by Word
भूतत्वात्from (their) being ‘bhūtas’
भूतत्वात्:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootभूतत्व (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (भूतस्य त्वम्/भावः), नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (अपादान), एकवचन — Neuter, Ablative, Singular
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — Pronoun, Nominative, Plural
अमृताःimmortal / deathless
अमृताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअमृत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — Masculine, Nominative, Plural
भूताःbeings
भूताः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — Masculine, Nominative, Plural
पिशाचाःpiśācas (ghouls)
पिशाचाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपिशाच (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — Masculine, Nominative, Plural
पिशिताशनात्from flesh-eating
पिशिताशनात्:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootपिशित-अशन (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास, पुंलिङ्ग, पञ्चमी (अपादान), एकवचन — Masculine, Ablative, Singular
गायतःof (him) singing
गायतः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeVerb
Rootगै (धातु)
Formशतृ-प्रत्यय वर्तमान कृदन्त (Present active participle), षष्ठी, एकवचन — Genitive singular ‘of (him) singing’
गाम्a song/chant (lit. ‘gāṃ’)
गाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन — Feminine, Accusative, Singular
ततःthen
ततः:
Kāla-adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण — Indeclinable adverb (‘then/from that’)
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन — Pronoun, Genitive, Singular
गन्धर्वाःgandharvas
गन्धर्वाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगन्धर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — Masculine, Nominative, Plural
जज्ञिरेwere born
जज्ञिरे:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन, आत्मनेपद — Perfect, 3rd person plural, Ātmanepada
सुताःsons
सुताः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — Masculine, Nominative, Plural (apposition)