Shloka 84
Varāha-uddhāraṇa and the Re-constitution of Bhū-maṇḍala
Earth after Pralaya
Devanagari script
तथैव जायते तेषां गन्धर्वाणां रसान्वितम् / आन्वीक्षिकं महावीर्यं पुटके पुटके मधु
Transliteration
tathaiva jāyate teṣāṃ gandharvāṇāṃ rasānvitam / ānvīkṣikaṃ mahāvīryaṃ puṭake puṭake madhu
Translation
అదేవిధంగా గంధర్వులకు రససంపన్నమైన మధువు జన్మిస్తుంది; ప్రతి పుటకంలో మహావీర్యమూ ఆన్వీక్షికీ-శక్తియూ ప్రకాశిస్తాయి।
Word by Word
तथाthus
तथा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/रीति-अव्यय (adverb of manner)
एवindeed/just
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चय/अवधारण (emphatic particle)
जायतेis born/arises
जायते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद; प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular)
तेषाम्of them
तेषाम्:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive/6th), बहुवचन (plural); सर्वनाम (pronoun)
गन्धर्वाणाम्of the Gandharvas
गन्धर्वाणाम्:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootगन्धर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine); षष्ठी (Genitive/6th), बहुवचन (plural)
रस-अन्वितम्endowed with taste/juice
रस-अन्वितम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootरस (प्रातिपदिक) + अन्वित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter); प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन (singular); तत्पुरुष-समास (determinative): रसैः/रसेन अन्वितम् = endowed with rasa/juice
आन्वीक्षिकम्(a) reflective/analytical (power/knowledge)
आन्वीक्षिकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआन्वीक्षिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter); प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन (singular)
महा-वीर्यम्great potency
महा-वीर्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + वीर्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter); प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन (singular); कर्मधारय-समास: महत् वीर्यम्
पुटकेin a pouch/container
पुटके:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपुटक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine); सप्तमी (Locative/7th), एकवचन (singular)
पुटकेin each pouch
पुटके:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपुटक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine); सप्तमी (Locative/7th), एकवचन (singular); पुनरुक्ति (repetition for distributive sense)
मधुhoney
मधु:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter); प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन (singular)