Shloka 52
Varāha-uddhāraṇa and the Re-constitution of Bhū-maṇḍala
Earth after Pralaya
Devanagari script
तासां विना तु संकल्पाज्जायंते सिथुनात्प्रजाः / समं जन्म च रूपं च प्रीयंते चैव ताः समाः
Transliteration
tāsāṃ vinā tu saṃkalpājjāyaṃte sithunātprajāḥ / samaṃ janma ca rūpaṃ ca prīyaṃte caiva tāḥ samāḥ
Translation
వారిలో కేవలం సంకల్పమాత్రంతోనే, యుగలసంభోగం లేకుండానే, సంతానం జన్మిస్తుంది. జన్మమూ రూపమూ సమానంగా ఉంటాయి; వారు అందరూ సమంగా పరస్పరం ప్రీతిపాత్రులవుతారు.
Word by Word
तासाम्of those (women/beings)
तासाम्:
Sambandha/Genitive (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन; सर्वनाम
विनाwithout
विना:
Apādāna (अपादान)
TypeIndeclinable
Rootविना (अव्यय)
Formउपसर्गसदृश अव्यय; वियोगार्थ (without); सह पञ्चमी
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
संकल्पात्from (mere) intention
संकल्पात्:
Apādāna/Hetu (अपादान/हेतु)
TypeNoun
Rootसंकल्प (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; हेत्वपादान (cause/source)
जायन्तेare born; arise
जायन्ते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलट् (present), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; आत्मनेपद; भावे/कर्मणि प्रयोग (are born)
मिथुनात्from coupling/union
मिथुनात्:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootमिथुन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; अपादान (source)
प्रजाःoffspring; creatures
प्रजाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
समम्equally; the same
समम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसमम् (अव्यय/नपुंसक-प्रथमा/द्वितीया एकवचन)
Formक्रियाविशेषण (adverb)
जन्मbirth
जन्म:
Karma/Viṣaya (कर्म/विषय)
TypeNoun
Rootजन्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; समुच्चित (coordinated)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
रूपम्form; appearance
रूपम्:
Karma/Viṣaya (कर्म/विषय)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; समुच्चित
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
प्रीयन्तेare pleased; delight
प्रीयन्ते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्री (धातु)
Formलट् (present), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; आत्मनेपद
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
एवindeed; just
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण (emphasis/only)
ताःthey (those)
ताः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; सर्वनाम
समाःequal; alike
समाः:
Pradhāna-viśeṣaṇa (प्रधानविशेषण)
TypeAdjective
Rootसम (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; विशेषण (predicate adjective)