Shloka 177
Varāha-uddhāraṇa and the Re-constitution of Bhū-maṇḍala
Earth after Pralaya
Devanagari script
विपन्नमुसले भैक्ष्यमास्तेयं शौचमेव च / अप्रमादो ऽव्यवायश्च दया भूतेषु च क्षमा
Transliteration
vipannamusale bhaikṣyamāsteyaṃ śaucameva ca / apramādo 'vyavāyaśca dayā bhūteṣu ca kṣamā
Translation
కష్టకాలంలోనూ భిక్షతో జీవనం, అస్తేయం, శౌచం; అప్రమాదం, బ్రహ్మచర్యం, భూతాలపై దయ, క్షమ—ఇవి ధర్మాలు.
Word by Word
विपन्नमुसलेwhen the pestle is lost (i.e., in distress)
विपन्नमुसले:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootविपन्न + मुसल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular); तत्पुरुष (कर्मधारय-प्राय): विपन्नं मुसलं यस्मिन् (when the pestle is lost/broken)
भैक्ष्यम्alms-begging/alms
भैक्ष्यम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभैक्ष्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
अस्तेयम्non-stealing
अस्तेयम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्तेय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
शौचम्purity/cleanliness
शौचम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशौच (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-निपात (emphatic particle)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
अप्रमादःvigilance/non-negligence
अप्रमादः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअप्रमाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
अव्यवायःcontinence/abstinence
अव्यवायः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअव्यवाय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
दयाcompassion
दया:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
भूतेषुtoward beings/in beings
भूतेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootभूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), बहुवचन (Plural)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
क्षमाforbearance/forgiveness
क्षमा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootक्षमा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)