Shloka 126
Varāha-uddhāraṇa and the Re-constitution of Bhū-maṇḍala
Earth after Pralaya
Devanagari script
अपां भूमेस्तु संयोगादोषध्यस्तास्तदाभवन् / पुष्पमूलफलिन्यस्तु ओषध्यस्ता हि जज्ञिरे
Transliteration
apāṃ bhūmestu saṃyogādoṣadhyastāstadābhavan / puṣpamūlaphalinyastu oṣadhyastā hi jajñire
Translation
జలము మరియు భూమి సంయోగమున వల్ల అప్పుడే ఔషధులు ఉద్భవించాయి. ఆ ఔషధులు పుష్పములు, మూలములు, ఫలములతో కూడినవిగా జన్మించాయి.
Word by Word
अपाम्of the waters
अपाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th case), बहुवचन
भूमेःof the earth
भूमेः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootभूमि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th case), एकवचन
तुbut/indeed
तु:
Sambandha/Discourse (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
संयोगात्from the conjunction/contact
संयोगात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootसंयोग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th case), एकवचन; अपादान (ablative)
ओषध्यःherbs, plants
ओषध्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootओषधि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन
ताःthose (they)
ताः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन; सर्वनाम
तदाthen
तदा:
Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
अभवन्became, came into being
अभवन्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलङ्-लकार (imperfect/past), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन
पुष्प-मूल-फलिन्यःhaving flowers, roots, and fruits
पुष्प-मूल-फलिन्यः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुष्प-मूल-फलिन् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन; विशेषणम्; इतरेतर-द्वन्द्व (पुष्पं च मूलं च फलम् च—तद्वती)
तुand/indeed
तु:
Sambandha/Discourse (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
ओषध्यःherbs
ओषध्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootओषधि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन
ताःthose
ताः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन
हिindeed
हि:
Sambandha/Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle)
जज्ञिरेwere born, arose
जज्ञिरे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√जन् (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; आत्मनेपद