Shloka 33
Lokakalpanā / The Ordering of the Worlds
Cosmogony and Earth’s Retrieval
Devanagari script
सर्वतस्तमसा चैव बीजकुंभलतावृताः / बहिरन्तश्चाप्रकाशस्तथानिःसंज्ञ एव च
Transliteration
sarvatastamasā caiva bījakuṃbhalatāvṛtāḥ / bahirantaścāprakāśastathāniḥsaṃjña eva ca
Translation
వారు అన్ని వైపులా తమసుతో, అలాగే బీజం–కుంభం–లతల ఆవరణతో కప్పబడ్డారు; బయటా లోపలా ప్రకాశం లేని, చైతన్యరహితులే అయ్యారు।
Word by Word
सर्वतःeverywhere/on all sides
सर्वतः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसर्वतः (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (adverb: on all sides)
तमसाby darkness
तमसा:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootतमस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd case), एकवचन; करण/सह (instrumental)
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
एवindeed/just
एव:
Avadhāraṇa (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (particle of emphasis)
बीजकुम्भलतावृताःcovered with seed(-pods), pots and creepers
बीजकुम्भलतावृताः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootबीज + कुम्भ + लता + आवृत (कृदन्त-क्त)
Formसमासान्त पद; क्त-कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (covered by seed-pots and creepers)
बहिःoutside
बहिः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootबहिः (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (outside)
अन्तःinside
अन्तः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअन्तः (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (inside)
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
अप्रकाशःwithout illumination
अप्रकाशः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ + प्रकाश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (non-luminous/without light)
तथाthus/likewise
तथा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (thus/so)
निःसंज्ञःunconscious/insentient
निःसंज्ञः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिः + संज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (devoid of consciousness)
एवindeed
एव:
Avadhāraṇa (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय