Shloka 127
Lokakalpanā / The Ordering of the Worlds
Cosmogony and Earth’s Retrieval
Devanagari script
दग्धदेहास्तदा ते तु धूतपापा युगात्यये / ख्यातातपा विनिर्मुक्ताः शुभया चातिबन्धया
Transliteration
dagdhadehāstadā te tu dhūtapāpā yugātyaye / khyātātapā vinirmuktāḥ śubhayā cātibandhayā
Translation
అప్పుడు యుగాంతంలో వారు దగ్ధదేహులైనప్పటికీ పాపాలు తొలగిపోయాయి; ప్రసిద్ధ తపోక్లేశం నుండి విముక్తులై శుభమైన దృఢబంధంతో యుక్తులయ్యారు।
Word by Word
दग्ध-देहाःhaving burnt bodies
दग्ध-देहाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeAdjective
Rootदग्ध (कृदन्त, √दह्) + देह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; कर्मधारय-समास; दग्ध = भूतकृदन्त (क्त)
तदाthen
तदा:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Time)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
तेthey
ते:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; सर्वनाम
तुbut/indeed
तु:
सम्बन्ध (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), विरोध/विशेषार्थक
धूत-पापाःwith sins shaken off / purified of sins
धूत-पापाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeAdjective
Rootधूत (कृदन्त, √धू) + पाप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (पापान् धूताः/पापं धूतम् इति भावः); धूत = भूतकृदन्त (क्त)
युग-अत्ययेat the end of the yuga
युग-अत्यये:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Time-Location)
TypeNoun
Rootयुग (प्रातिपदिक) + अत्यय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (युगस्य अत्ययः)
ख्यात-आतपाःwhose heat is renowned / well-known for heat
ख्यात-आतपाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeAdjective
Rootख्यात (कृदन्त, √ख्या) + आतप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मधारय; ख्यात = भूतकृदन्त (क्त)
विनिर्मुक्ताःfully released/freed
विनिर्मुक्ताः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeAdjective
Rootवि-निर्-√मुच् (धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; भूतकृदन्त (क्त)
शुभयाby/with the auspicious (one)
शुभया:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; विशेषण
चand
च:
सम्बन्ध (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
अति-बन्धयाby/with the very strong bond/constraint
अति-बन्धया:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootअति (उपसर्ग/अव्यय) + बन्ध (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; अव्ययीभाव-समास (अतिबन्धा = अत्यन्तं बन्धः/बन्धनम्)