Shloka 10
Cākṣuṣa–Vaivasvata Manvantara Transition, Deva-Gaṇa Taxonomy, and Loka-Triad Etymology
Bhūr–Antarikṣa–Dyu
Devanagari script
तेजसा तपसा बुद्ध्या बलश्रुतपराक्रमैः / भूतभव्यभवन्नाथा यथा ते प्रभविष्णवः
Transliteration
tejasā tapasā buddhyā balaśrutaparākramaiḥ / bhūtabhavyabhavannāthā yathā te prabhaviṣṇavaḥ
Translation
తేజస్సు, తపస్సు, బుద్ధి, బలం, శ్రుతి మరియు పరాక్రమములచేత వారు—భూత-భవ్య-వర్తమాన నాథులు—అలాగే సమర్థులై ప్రభావవంతులవుతారు.
Word by Word
तेजसाby splendor
तेजसा:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootतेजस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
तपसाby austerity
तपसा:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
बुद्ध्याby intellect
बुद्ध्या:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootबुद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
बलstrength
बल:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-बहुवचनसमासाङ्ग (component in compound)
श्रुतlearning, renown
श्रुत:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootश्रु (धातु) → श्रुत (कृदन्त/भूतकृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-बहुवचनसमासाङ्ग; ‘learning/fame’ अर्थे
पराक्रमैःby valor
पराक्रमैः:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootपराक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
भूतpast
भूत:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootभू (धातु) → भूत (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; भूतकृदन्त
भव्यfuture
भव्य:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootभू (धातु) → भव्य (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
भवत्present
भवत्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootभू (धातु) → भवत् (कृदन्त/शतृ)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
नाथाःlords
नाथाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootनाथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
यथाas, just as
यथा:
Sambandha (सम्बन्ध/Comparative particle)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; उपमान/प्रकारवाचक (indeclinable: as/just as)
तेthey
ते:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम
प्रभविष्णवःpowerful, capable of bringing forth
प्रभविष्णवः:
Vidheyavisheshana (विधेयविशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र + भू (धातु) → प्रभविष्णु (प्रातिपदिक; ण्वुल्/इष्णु-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (‘able to prevail/produce’)