Shloka 44
Pṛthivī-dohaṇa (The Milking of the Earth) and the Praise of King Pṛthu
Devanagari script
ददौ स दश धर्माय कश्यपाय त्रयां दश / कालस्य नयने युक्ताः सप्तविंशतिमिन्दवे
Transliteration
dadau sa daśa dharmāya kaśyapāya trayāṃ daśa / kālasya nayane yuktāḥ saptaviṃśatimindave
Translation
అతడు ధర్మునికి పది, కశ్యపునికి పదమూడు కన్యలను ఇచ్చాడు; కాలుని నేత్రాలవలె ఉన్న ఇరవైఏడు కన్యలను ఇందువుకు (చంద్రునికి) సమర్పించాడు.
Word by Word
ददौhe gave
ददौ:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
सःhe
सः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
दशten
दश:
कर्म-विशेषण (object quantifier)
TypeAdjective
Rootदशन् (प्रातिपदिक)
Form(संख्यावाचक) अव्ययवत् प्रयोगः/अव्ययीकृत संख्या; कर्मपद-विशेषण (qualifies implied 'daughters')
धर्मायto Dharma
धर्माय:
सम्प्रदान (Sampradāna/Recipient)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (Dative/चतुर्थी), एकवचन
कश्यपायto Kaśyapa
कश्यपाय:
सम्प्रदान (Recipient)
TypeNoun
Rootकश्यप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन
त्रयाम्three
त्रयाम्:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective
Rootत्रि (प्रातिपदिक)
Form(संख्यावाचक) स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मपद-विशेषण (qualifies implied 'daughters')
दशten (forming thirteen)
दश:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective
Rootदशन् (प्रातिपदिक)
Form(संख्यावाचक) अव्ययवत् प्रयोगः; त्रयाम् इति सह = 'thirteen' (3+10)
कालस्यof Kāla (Time)
कालस्य:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
नयनेthe two eyes
नयने:
सम्बन्ध/उपमान (appositional; 'the two eyes')
TypeNoun
Rootनयन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्विवचन; प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc dual)
युक्ताःjoined/associated
युक्ताः:
कर्ता-विशेषण/वर्णन
TypeAdjective
Rootयुज् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (of the given ones)
सप्तविंशतिम्twenty-seven
सप्तविंशतिम्:
कर्म (Object-number)
TypeAdjective
Rootसप्तविंशति (प्रातिपदिक: सप्त+विंशति)
Form(संख्यावाचक) स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मपद-विशेषण (qualifies implied 'daughters')
इन्दवेto the Moon
इन्दवे:
सम्प्रदान (Recipient)
TypeNoun
Rootइन्दु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन