Shloka 185
मन्वन्तरानुक्रमवर्णनम् (Enumeration of Manvantara Cycles) — with focus on Svārociṣa Manvantara
Devanagari script
अवध्यश्च स्त्रियः प्राहुस्तिर्यग्योनिगतेष्वपि / सत्त्वषु पृथिवीपाल धम न त्यक्तुमर्हसि
Transliteration
avadhyaśca striyaḥ prāhustiryagyonigateṣvapi / sattvaṣu pṛthivīpāla dhama na tyaktumarhasi
Translation
స్త్రీలు అవధ్యులని అంటారు, తిర్యగ్యోనిలో ఉన్నా సరే; హే పృథివీపాలా, సర్వజీవుల పట్ల ధర్మాన్ని విడువకుము.
Word by Word
avadhyaḥnot to be killed
avadhyaḥ:
Pradhāna-viśeṣaṇa (प्रधानविशेषण)
TypeAdjective
Roota-vadhya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); नञ्-प्रत्यय (negated)
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
striyaḥwomen
striyaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootstrī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
prāhuḥthey have said/declare
prāhuḥ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-āh (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural), परस्मैपद
tiryagyonigateṣuamong those who have gone into animal wombs (animals)
tiryagyonigateṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Roottiryak + yoni + gata (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine) (सत्त्वेषु इति अपेक्षया), सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), बहुवचन (Plural)
apieven
api:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअपि-कारक (particle: even/also)
sattvaṣuamong beings/creatures
sattvaṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootsattva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), बहुवचन (Plural)
pṛthivīpālaO protector of the earth
pṛthivīpāla:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootpṛthivī + pāla (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular)
dhamaO righteous one (O dharma-keeper)
dhama:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootdharman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular); ‘धर्म’ इत्यस्य वैदिक/प्राकृत-रूपं ‘धम’
nanot
na:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
tyaktumto abandon
tyaktum:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Roottyaj (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्यय (Infinitive), ‘to abandon’
arhasiyou ought/are fit
arhasi:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootarh (धातु)
Formलट्-लकार (Present), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद