Shloka 160
मन्वन्तरानुक्रमवर्णनम् (Enumeration of Manvantara Cycles) — with focus on Svārociṣa Manvantara
Devanagari script
सामगेषु च गायत्सु शुभाण्डे वैश्वदेविके / समागते समुत्पन्नस्तस्मान्मागध उच्यते
Transliteration
sāmageṣu ca gāyatsu śubhāṇḍe vaiśvadevike / samāgate samutpannastasmānmāgadha ucyate
Translation
సామగానులు పాడుచుండగా, శుభమైన వైశ్వదేవిక కర్మకు సమాగమమైన వేళ అతడు జన్మించాడు; అందువల్ల అతడు ‘మాగధ’ అని పిలువబడెను.
Word by Word
सामगेषुamong the Sāmagas (Sāma-chanters)
सामगेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसामग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), बहुवचन (masc. loc. pl.)
चand
च:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
गायत्सुwhile (they were) singing
गायत्सु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeVerb
Rootगै (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), बहुवचन; ‘गायत्’ = singing; loc. pl.
शुभाण्डेin the auspicious ‘egg’ (rite/setting)
शुभाण्डे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootशुभ-अण्ड (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन (neut. loc. sg.)
वैश्वदेविकेpertaining to the Viśvedevas
वैश्वदेविके:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवैश्वदेविक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; विशेषणम् (neut. loc. sg. adjective)
समागतेwhen (they had) assembled
समागते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeVerb
Rootसम्-आ-गम् (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन (loc. sg.); ‘having assembled/arrived’
समुत्पन्नःarisen/produced
समुत्पन्नः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootसम्-उत्-पद् (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन (masc. nom. sg.)
तस्मात्from that (reason)
तस्मात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन (abl. sg.)
मागधः(he) Māgadha
मागधः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमागध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन (masc. nom. sg.)
उच्यतेis called
उच्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive)