Shloka 134
मन्वन्तरानुक्रमवर्णनम् (Enumeration of Manvantara Cycles) — with focus on Svārociṣa Manvantara
Devanagari script
वयं दीक्षां प्रवेक्ष्यामः संवत्सरशतं नृप / त्वं मा कार्षीरधर्मं वै नैष धर्मः सनातनः
Transliteration
vayaṃ dīkṣāṃ pravekṣyāmaḥ saṃvatsaraśataṃ nṛpa / tvaṃ mā kārṣīradharmaṃ vai naiṣa dharmaḥ sanātanaḥ
Translation
ఓ నృపా! మేము శతసంవత్సరాల దీక్షలో ప్రవేశిస్తాము; నీవు అధర్మం చేయకుము—ఇది సనాతన ధర్మం కాదు।
Word by Word
वयम्we
वयम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम
दीक्षाम्initiation/vow
दीक्षाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदीक्षा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
प्रवेक्ष्यामःwe shall enter/undertake
प्रवेक्ष्यामः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-√विश् (धातु)
Formलृट् (भविष्यत्/Future), प्रथम-पुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्
संवत्सर-शतम्a hundred years
संवत्सर-शतम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसंवत्सर (प्रातिपदिक) + शत (प्रातिपदिक)
Formसमासः षष्ठी-तत्पुरुषः (संवत्सराणां शतम्); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कालपरिमाणम्
नृपO king
नृप:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), एकवचन
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
माdo not
मा:
Pratishedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootमा (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (prohibitive particle)
कार्षीःyou should do/make
कार्षीः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलुङ् (आज्ञार्थे/Prohibitive aorist with मा), मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
अधर्मम्unrighteousness
अधर्मम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक/उपपद-अव्यय (emphatic particle)
नnot
न:
Pratishedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation)
एषःthis
एषः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
धर्मःdharma/righteousness
धर्मः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सनातनःeternal
सनातनः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसनातन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (धर्मः)