Shloka 76
व्यासशिष्योत्पत्तिवर्णन (Origins/Enumeration of Vyāsa’s Disciplic Succession) — Chapter on Vedic Transmission Lineages
Devanagari script
द्वे सहस्रे शतन्यूने वेदे वाजसनेयके / ऋग्गमः परिसंख्यातो ब्राह्मणं तु चतुर्गुणम्
Transliteration
dve sahasre śatanyūne vede vājasaneyake / ṛggamaḥ parisaṃkhyāto brāhmaṇaṃ tu caturguṇam
Translation
వాజసనేయ వేదంలో రెండు వేలలో వంద తక్కువగా (అంటే 1900) ఋగ్-గమాలు లెక్కించబడ్డాయి; బ్రాహ్మణ భాగం మాత్రం దానికి నాలుగు రెట్లు అని చెప్పబడింది.
Word by Word
द्वेtwo
द्वे:
विशेषण (Numeral adjective)
TypeAdjective
Rootद्वि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; द्विवचन (Dual); (सहस्रे विशेषयति)
सहस्रेthousands
सहस्रे:
कर्ता/विषय (Subject/Topic)
TypeNoun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; द्विवचन
शतby a hundred
शत:
करण (Instrument/measure)
TypeNoun
Rootशत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति (Instrumental/तृतीया); एकवचन; (न्यूने सह)
न्यूनेless/short
न्यूने:
विशेषण (Adjectival modifier)
TypeAdjective
Rootन्यून (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति; एकवचन; (शतेन न्यूने = 'short by a hundred')
वेदेin the Veda
वेदे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeNoun
Rootवेद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति (Locative/सप्तमी); एकवचन
वाजसनेयकेVājasaneyaka (Śukla-Yajurveda)
वाजसनेयके:
विशेषण (Adjectival modifier)
TypeAdjective
Rootवाजसनेयक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति; एकवचन; (वेदे विशेषणम्)
ऋक्Ṛk (Rig-verse)
ऋक्:
विशेषण (Qualifier)
TypeNoun
Rootऋच्/ऋक् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; (गमः विशेषयति)
गमःthe count/extent (gama)
गमः:
कर्ता/विषय (Subject/Topic)
TypeNoun
Rootगम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन
परिसंख्यातःis enumerated
परिसंख्यातः:
क्रिया (Predicate/Passive)
TypeVerb
Rootपरि+संख्या (धातु)
Formकृदन्त; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; कर्मणि (passive: 'is enumerated')
ब्राह्मणम्the Brāhmaṇa (portion)
ब्राह्मणम्:
कर्ता/विषय (Subject/Topic)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन
तुhowever/indeed
तु:
सम्बन्ध (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विशेषार्थ
चतुर्गुणम्fourfold
चतुर्गुणम्:
विशेषण (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootचतुर् + गुण (प्रातिपदिक)
Formसमास: चतुर् + गुण (तत्पुरुष: 'fourfold'); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; (ब्राह्मणं विशेषयति)