Shloka 43
व्यासशिष्योत्पत्तिवर्णन (Origins/Enumeration of Vyāsa’s Disciplic Succession) — Chapter on Vedic Transmission Lineages
Devanagari script
नाभिर्वित्तस्तु तेजस्वी त्रिविधा कौशुमाः स्मृताः / शौरिषुः शृङ्गिपुत्रश्च द्वावेतौ तु चिरव्रतौ
Transliteration
nābhirvittastu tejasvī trividhā kauśumāḥ smṛtāḥ / śauriṣuḥ śṛṅgiputraśca dvāvetau tu ciravratau
Translation
నాభిర్విత్తుడు అనే తేజస్వి ముని; కౌశుమ శాఖకు మూడు విధాల భేదాలు స్మృతిలో చెప్పబడ్డాయి. శౌరిషు మరియు శృంగిపుత్రుడు—ఈ ఇద్దరూ చిరవ్రతధారులు.
Word by Word
नाभिःNābhi (name)
नाभिः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootनाभि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
वित्तःVitta (name)
वित्तः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवित्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात/particle (contrast/emphasis)
तेजस्वीsplendid, radiant
तेजस्वी:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतेजस्विन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (adjective)
त्रिविधाःthreefold
त्रिविधाः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रिविध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन (Plural); विशेषण
कौशुमाःthe Kauśumas (people of Kauśuma line)
कौशुमाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकौशुम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; जाति/समूहवाचक (group/lineage term)
स्मृताःare remembered/are said
स्मृताः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मणि प्रयोग (passive sense)
शौरिषुःŚauriṣu (name)
शौरिषुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशौरिषु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; नाम (proper name)
शृङ्गि-पुत्रःson of Śṛṅgi
शृङ्गि-पुत्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशृङ्गि (प्रातिपदिक) + पुत्र (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative: 'son of Śṛṅgi'); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक conjunction
द्वौtwo
द्वौ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootद्वि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), द्विवचन (Dual); संख्याविशेषण
एतौthese two
एतौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), द्विवचन; सर्वनाम (pronoun)
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
चिर-व्रतौof long vows/long-observant
चिर-व्रतौ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootचिर (अव्यय/प्रातिपदिक) + व्रत (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (descriptive: 'long/ancient vow'); पुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; विशेषण