Shloka 193
व्यासशिष्योत्पत्तिवर्णन (Origins/Enumeration of Vyāsa’s Disciplic Succession) — Chapter on Vedic Transmission Lineages
Devanagari script
प्रारभन्ते च कर्माणि मनुष्यो दैवतैः सह / ऋषीणां ब्रह्मचर्येण गत्वानृण्यं तु व तदा
Transliteration
prārabhante ca karmāṇi manuṣyo daivataiḥ saha / ṛṣīṇāṃ brahmacaryeṇa gatvānṛṇyaṃ tu va tadā
Translation
మనుష్యులు దేవతలతో కలిసి కర్మలను ప్రారంభిస్తారు; ఋషుల బ్రహ్మచర్యంతో అప్పుడు వారు ఋణముక్తులవుతారు।
Word by Word
प्रारभन्तेthey begin
प्रारभन्ते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-√रभ् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural), आत्मनेपद
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
कर्माणिactions, rites
कर्माणि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया (Accusative/2nd), बहुवचन (Plural)
मनुष्यःman, human
मनुष्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमनुष्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
दैवतैःwith the deities
दैवतैः:
Sahakāraka (सहकारक/ सह)
TypeNoun
Rootदैवत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), तृतीया (Instrumental/3rd), बहुवचन (Plural)
सहtogether with
सह:
Sahārtha (सहार्थ)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसह-अर्थक अव्यय (postposition/particle meaning 'with')
ऋषीणाम्of the sages
ऋषीणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), षष्ठी (Genitive/6th), बहुवचन (Plural)
ब्रह्मचर्येणby celibacy/studentship
ब्रह्मचर्येण:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootब्रह्मचर्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), तृतीया (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)
गत्वाhaving gone/attained
गत्वा:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√गम् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव (indeclinable participle)
ऋण्यम्indebtedness, obligation
ऋण्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootऋण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषणार्थक अव्यय (particle: but/indeed)
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक अव्यय (emphatic particle)
तदाthen
तदा:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (temporal adverb)