Shloka 164
व्यासशिष्योत्पत्तिवर्णन (Origins/Enumeration of Vyāsa’s Disciplic Succession) — Chapter on Vedic Transmission Lineages
Devanagari script
मन्वन्तरास्तु संख्याताः संख्यानार्थविशारदैः / त्रिंशत्कोट्यस्तु संपूर्णा संख्याताः संख्याया द्विजैः
Transliteration
manvantarāstu saṃkhyātāḥ saṃkhyānārthaviśāradaiḥ / triṃśatkoṭyastu saṃpūrṇā saṃkhyātāḥ saṃkhyāyā dvijaiḥ
Translation
సంఖ్యా-అర్థములలో నిపుణులు మన్వంతరాలను లెక్కించారు; ద్విజులు సంఖ్యలో సంపూర్ణంగా ముప్పై కోట్లు అని నిర్ధారించారు।
Word by Word
मन्वन्तराःManvantaras
मन्वन्तराः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootमन्वन्तर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (प्रयोगः), प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
संख्याताःcounted; enumerated
संख्याताः:
Kriya (क्रिया/Predicative participle)
TypeVerb
Rootसंख्या (प्रातिपदिक) + त (कृत् प्रत्यय)
Formभूतकृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मणि-भावः (counted)
संख्यानार्थविशारदैःby experts in numerical meaning
संख्यानार्थविशारदैः:
Karana (करण/Agent-instrument)
TypeNoun
Rootसंख्या (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक) + विशारद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; समासः: (संख्यायाः अर्थे) विशारदाः = experts in the meaning of numbers
त्रिंशत्thirty
त्रिंशत्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootत्रिंशत् (संख्याशब्द/प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्याविशेषण (numeral), (here) कोट्यः इति विशेष्यस्य पूर्वपद-विशेषण
कोट्यःcrores
कोट्यः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootकोटि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
संपूर्णाःcomplete; full
संपूर्णाः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootसंपूर्ण (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कोट्यः इति विशेष्यस्य विशेषण
संख्याताःare counted
संख्याताः:
Kriya (क्रिया/Predicative participle)
TypeVerb
Rootसंख्या (प्रातिपदिक) + त (कृत्)
Formभूतकृदन्त (PPP), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कोट्यः इति सह
संख्यायाःof the count/number
संख्यायाः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootसंख्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
द्विजैःby the twice-born (brahmins)
द्विजैः:
Karana (करण/Agent-instrument)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन