Shloka 118
व्यासशिष्योत्पत्तिवर्णन (Origins/Enumeration of Vyāsa’s Disciplic Succession) — Chapter on Vedic Transmission Lineages
Devanagari script
सविता पञ्चमे व्यासो मृत्युः षष्ठे स्मृतः प्रभुः / सप्तमे च तथैवेन्द्रो वसिष्ठश्चाष्टमे स्मृतः
Transliteration
savitā pañcame vyāso mṛtyuḥ ṣaṣṭhe smṛtaḥ prabhuḥ / saptame ca tathaivendro vasiṣṭhaścāṣṭame smṛtaḥ
Translation
ఐదవదశలో సవితా వ్యాసుడు; ఆరవదశలో ప్రభువైన మృత్యువు స్మృతుడు. ఏడవదశలో అలాగే ఇంద్రుడు, ఎనిమిదవదశలో వసిష్ఠుడు స్మృతుడు.
Word by Word
सविताSavitṛ (the Sun-god)
सविता:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसवितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; agent-noun ‘impeller’
पञ्चमेin the fifth (position)
पञ्चमे:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeAdjective
Rootपञ्चम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th case), एकवचन; ordinal used locatively (in the fifth)
व्यासःVyāsa
व्यासः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootव्यास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
मृत्युःDeath (Mṛtyu)
मृत्युः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootमृत्यु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
षष्ठेin the sixth (position)
षष्ठे:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeAdjective
Rootषष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ordinal used locatively (in the sixth)
स्मृतःis called/remembered
स्मृतः:
Kriya (क्रिया/Predicative)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + त (कृत् प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि/भूतकृत् (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘is said/remembered’
प्रभुःthe Lord (Prabhu)
प्रभुः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सप्तमेin the seventh (position)
सप्तमे:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeAdjective
Rootसप्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ordinal used locatively (in the seventh)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
तथाthus/likewise
तथा:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formरीतिवाचक अव्यय (adverb: ‘thus/so’)
एवindeed/just
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिश्चय/अवधारणार्थक अव्यय (emphatic particle)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
वसिष्ठःVasiṣṭha
वसिष्ठः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootवसिष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
अष्टमेin the eighth (position)
अष्टमे:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeAdjective
Rootअष्टम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ordinal used locatively (in the eighth)
स्मृतःis called/remembered
स्मृतः:
Kriya (क्रिया/Predicative)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + त (कृत् प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘is said/remembered’