Shloka 12
युगप्रजालक्षणम् ऋषिप्रवरवर्णनं च
Yuga–Prajā-Lakṣaṇa and the Enumeration of Eminent Ṛṣis
Devanagari script
चरकाध्वर्यवश्चापि ह्यनुमंन्त्रं तु ब्राह्मणम् / चलूभिः सुमतिश्चैव तथा देववरश्च यः
Transliteration
carakādhvaryavaścāpi hyanumaṃntraṃ tu brāhmaṇam / calūbhiḥ sumatiścaiva tathā devavaraśca yaḥ
Translation
చరకాధ్వర్యవుడు, బ్రాహ్మణుడైన అనుమంత్రుడు; చలూభి, సుమతి, అలాగే దేవవరుడు—ఇవీ (ఆ పేర్లు).
Word by Word
चरकाध्वर्यवःCarakas and Adhvaryus (group/name)
चरकाध्वर्यवः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootचरक + अध्वर्यु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; द्वन्द्वः (नामसमूहः)
चand
च:
सम्बन्ध (अव्यय-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक (and)
अपिalso
अपि:
सम्बन्ध (अव्यय-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपि-कार (also)
हिindeed
हि:
सम्बन्ध (अव्यय-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात; हेत्वर्थ/निश्चयार्थक (indeed/for)
अनुमन्त्रंAnumantra (name)
अनुमन्त्रं:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootअनुमन्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; Proper name
तुbut/indeed
तु:
सम्बन्ध (अव्यय-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात; विरोध/विशेषार्थक (but/indeed)
ब्राह्मणम्the Brāhmaṇa (priest)
ब्राह्मणम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; Apposition to ‘अनुमन्त्रं’
चलूभिःby/with Calūbhis (name/group)
चलूभिः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootचलूभि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; Proper name (instrumental plural form)
सुमतिःSumati
सुमतिः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootसुमति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Proper name
चand
च:
सम्बन्ध (अव्यय-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक (and)
एवindeed
एव:
सम्बन्ध (अव्यय-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक (only/indeed)
तथाalso
तथा:
सम्बन्ध (अव्यय-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअनुक्रमार्थक (also/likewise)
देववरःDevavara (name)
देववरः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootदेव + वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः—‘देवानां वरः’ (best among gods) / Proper name
चand
च:
सम्बन्ध (अव्यय-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक (and)
यःwho
यः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Relative pronoun nominative singular