Shloka 95
चतुर्युगाख्यान (Caturyuga-Ākhyāna) — Yuga-wise Origins and Measurements of Beings
Devanagari script
भूतात्मा चेन्द्रियात्मा च तेषां तज्ज्ञानमुच्यते / इत्येता ऋषिजातीस्ता नामभिः पञ्च वै शृणु
Transliteration
bhūtātmā cendriyātmā ca teṣāṃ tajjñānamucyate / ityetā ṛṣijātīstā nāmabhiḥ pañca vai śṛṇu
Translation
భూతాత్మ మరియు ఇంద్రియాత్మ—ఇదే వారి జ్ఞానమని చెప్పబడింది. ఈ విధంగా ఇవి ఋషిజాతులు; ఇప్పుడు వాటి ఐదు నామములు వినుము.
Word by Word
भूतात्माbeing-self / elemental self
भूतात्मा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभूत + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; विशेषणवत्
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात
इन्द्रियात्माsense-self / having senses as self
इन्द्रियात्मा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइन्द्रिय + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; विशेषणवत्
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी-विभक्ति; बहुवचन
तत्that
तत्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; विशेषण (referring to the following noun)
ज्ञानम्knowledge
ज्ञानम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootज्ञान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन
उच्यतेis said/called
उच्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलट्-लकार; कर्मणि-प्रयोग (Passive); आत्मनेपद; प्रथम-पुरुष; एकवचन
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण-समाप्ति-निपात (quotative particle)
एताःthese
एताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; बहुवचन; विशेषण
ऋषिजातीःclasses of sages
ऋषिजातीः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootऋषि + जाति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; बहुवचन
ताःthose
ताः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; बहुवचन
नामभिःby names
नामभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental); बहुवचन
पञ्चfive
पञ्च:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपञ्च (संख्या)
Formअव्ययवत् संख्या-शब्दः; विशेषण (indeclinable numeral used adjectivally)
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (निपात)
Formअव्यय; निपात (emphasis)
शृणुhear/listen
शृणु:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative); परस्मैपद; मध्यम-पुरुष (2nd); एकवचन