Shloka 91
चतुर्युगाख्यान (Caturyuga-Ākhyāna) — Yuga-wise Origins and Measurements of Beings
Devanagari script
तस्मात्सप्तर्षयस्ते वै भूतादौ तत्त्वदर्शनात् / ऋषिपुत्रा ऋषीकास्तु मैथुनाद्गर्भसंभवाः
Transliteration
tasmātsaptarṣayaste vai bhūtādau tattvadarśanāt / ṛṣiputrā ṛṣīkāstu maithunādgarbhasaṃbhavāḥ
Translation
అందువల్ల ఆ సప్తర్షులు భూతాదిలో తత్త్వదర్శనమువలన ప్రసిద్ధులు. అలాగే ఋషిపుత్రులైన ఋషీకులు సంయోగమున గర్భసంభవులని చెప్పబడెను.
Word by Word
तस्मात्therefore/from that
तस्मात्:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (Avyaya); अपादानार्थक-निपातः/हेतौ (ablatival sense: 'therefore/from that')
सप्तर्षयःthe seven sages
सप्तर्षयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसप्त + ऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative); बहुवचन (Plural)
तेthey/those
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; बहुवचन
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (निपात)
Formअव्यय; निपात (emphatic particle)
भूतादौin the beginning of beings/at the origin
भूतादौ:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootभूत + आदि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative); एकवचन
तत्त्वदर्शनात्from the vision of reality
तत्त्वदर्शनात्:
Hetu/Apadana (हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootतत्त्व + दर्शन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative); एकवचन; हेत्वर्थ (cause)
ऋषिपुत्राःsons of sages
ऋषिपुत्राः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootऋषि + पुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; बहुवचन
ऋषीकाःṛṣīkas (a class/name)
ऋषीकाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootऋषीका (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; बहुवचन
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (निपात)
Formअव्यय; निपात (contrastive particle)
मैथुनात्from sexual union
मैथुनात्:
Hetu/Apadana (हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootमैथुन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; पञ्चमी-विभक्ति; एकवचन; हेत्वर्थ
गर्भसंभवाःborn from the womb/embryo-born
गर्भसंभवाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootगर्भ + सम्भव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; बहुवचन; विशेषण (qualifying the subject)