Shloka 42
चतुर्युगाख्यान (Caturyuga-Ākhyāna) — Yuga-wise Origins and Measurements of Beings
Devanagari script
अष्टौ तानि चरित्राणि शिष्टाचारस्य लक्षणम् / शिष्टा यस्माच्चरन्त्येनं मनुः सप्तर्षयस्तु वै
Transliteration
aṣṭau tāni caritrāṇi śiṣṭācārasya lakṣaṇam / śiṣṭā yasmāccarantyenaṃ manuḥ saptarṣayastu vai
Translation
ఈ ఎనిమిది ఆచరణలే శిష్టాచార లక్షణాలు; ఎందుకంటే శిష్టులు వీటినే ఆచరిస్తారు—మను మరియు నిజంగా సప్తర్షులు కూడా।
Word by Word
अष्टौeight
अष्टौ:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootअष्टन् (संख्याशब्द-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; numeral adjective agreeing with चरित्राणि (sense: eight)
तानिthose
तानि:
Visheshya (विशेष्य/Refers to items)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; pronoun
चरित्राणिpractices, observances
चरित्राणि:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootचरित्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; nominative plural
शिष्टाचारस्यof good conduct
शिष्टाचारस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootशिष्ट-आचार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन; genitive singular
लक्षणम्the characteristic/mark
लक्षणम्:
Pradhana (प्रधान/Predicate)
TypeNoun
Rootलक्षण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; predicate nominative/accusative
शिष्टाःthe cultured/learned (people)
शिष्टाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootशिष्ट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; nominative plural
यस्मात्because/from whom/which
यस्मात्:
Hetu (हेतु/Reason)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, पञ्चमी, एकवचन; ablative singular; कारणार्थे
चरन्तिthey practice/follow
चरन्ति:
Kriya (क्रिया/Action)
TypeVerb
Rootचर् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन; present indicative 3rd plural
एनम्this (it)
एनम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; accusative singular
मनुःManu
मनुः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; nominative singular
सप्तर्षयःthe seven sages
सप्तर्षयः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसप्त-ऋषि (प्रातिपदिक; सप्तन् + ऋषि)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; nominative plural
तुand/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अवधारणार्थक अव्यय (particle: but/indeed)
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक अव्यय (emphatic particle)