Shloka 30
चतुर्युगाख्यान (Caturyuga-Ākhyāna) — Yuga-wise Origins and Measurements of Beings
Devanagari script
अथेष्टप्रापको धर्म आचार्यैरुपदिश्यते / अधर्मश्चानिष्टफलोह्याचार्यैरुपदिश्यते
Transliteration
atheṣṭaprāpako dharma ācāryairupadiśyate / adharmaścāniṣṭaphalohyācāryairupadiśyate
Translation
ఆచార్యులు ఉపదేశించేది: ధర్మం ఇష్టఫలాన్ని ప్రసాదిస్తుంది; అధర్మం అనిష్టఫలాన్ని ఇస్తుంది—ఇదీ ఆచార్యుల ఉపదేశమే.
Word by Word
अथthen/now
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनन्तरार्थक/प्रस्तावार्थक
इष्ट-प्रापकःbestowing the desired (result)
इष्ट-प्रापकः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootइष्ट (कृदन्त, क्त; √इष्/इच्छ्) + प्रापक (प्रातिपदिक; √आप् with प्र-)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष (इष्टं प्रापयति/इष्टस्य प्रापकः)
धर्मःdharma
धर्मः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
आचार्यैःby teachers
आचार्यैः:
Karana (करण) / Agent-in-passive (कर्तृकरण)
TypeNoun
Rootआचार्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; करण/कर्तृ-करण (agent/instrument in passive)
उपदिश्यतेis taught/instructed
उपदिश्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootउप-दिश् (धातु)
Formलट् (present); प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि (passive: is taught)
अधर्मःadharma
अधर्मः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
अनिष्ट-फलःhaving undesirable fruit
अनिष्ट-फलः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनिष्ट (प्रातिपदिक; नञ्) + फल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष (अनिष्टं फलम् यस्य/अनिष्टफलः)
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात; निश्चयार्थ (indeed)
आचार्यैःby teachers
आचार्यैः:
Karana (करण) / Agent-in-passive (कर्तृकरण)
TypeNoun
Rootआचार्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया, बहुवचन; करण/कर्तृ-करण (agent in passive)
उपदिश्यतेis taught/instructed
उपदिश्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootउप-दिश् (धातु)
Formलट्; प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि