Shloka 24
चतुर्युगाख्यान (Caturyuga-Ākhyāna) — Yuga-wise Origins and Measurements of Beings
Devanagari script
विद्यायाः साधनात्साधुर्ब्रह्मचारी गुरोर्हितः / गृहाणां साधनाच्चैव गृहस्थः साधुरुच्यते
Transliteration
vidyāyāḥ sādhanātsādhurbrahmacārī gurorhitaḥ / gṛhāṇāṃ sādhanāccaiva gṛhasthaḥ sādhurucyate
Translation
విద్యాసాధనచేత, గురుహితమును కోరే బ్రహ్మచారి ‘సాధు’; గృహకార్యసాధనచేత గృహస్థుడును ‘సాధు’ అని చెప్పబడును.
Word by Word
vidyāyāḥof knowledge/learning
vidyāyāḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootvidyā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
sādhanātfrom the means/practice
sādhanāt:
Apādāna (अपादान/हेतु)
TypeNoun
Rootsādhana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; हेत्वर्थ
sādhuḥa good man/virtuous one
sādhuḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsādhu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विधेय (predicate noun)
brahmacārīa brahmacārin (student-celibate)
brahmacārī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbrahma + cārin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; तत्पुरुषः—'ब्रह्मणि चरति'
guroḥof the teacher
guroḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootguru (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
hitaḥbeneficial/devoted
hitaḥ:
Kriyā (क्रिया/विधेय)
TypeAdjective
Roothita (कृदन्त; √dhā/√hi?; lexical PPP 'beneficial/devoted')
Formभूतकृदन्त-रूप (lexical), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय-विशेषण
gṛhāṇāmof the household (home affairs)
gṛhāṇām:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootgṛha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठī), बहुवचन
sādhanātfrom the means/practice
sādhanāt:
Apādāna (अपादान/हेतु)
TypeNoun
Rootsādhana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; हेत्वर्थ
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
evaindeed/only
eva:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय (emphatic particle)
gṛhasthaḥa householder
gṛhasthaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootgṛha + stha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; तत्पुरुषः—'गृहे तिष्ठति'
sādhuḥa good man
sādhuḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsādhu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय
ucyateis called
ucyate:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलट् (Present/लट्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; कर्मणि प्रयोग (passive)