Previous Verse
Next Verse

Shloka 78

Yuga-Vibhāga and Kāla-Pramāṇa

Measures of Time and the Four Yugas

विष्णोरंशेन जायन्ते पृथिव्यां चक्रवर्त्तिनः / मन्वन्तरेषु सर्वेषु अतीतानागतेष्विह

viṣṇoraṃśena jāyante pṛthivyāṃ cakravarttinaḥ / manvantareṣu sarveṣu atītānāgateṣviha

విష్ణువుని అంసముచేతనే భూమిపై చక్రవర్తి రాజులు జన్మిస్తారు; ఇక్కడ అన్ని మన్వంతరాలలో—గతములోనూ రాబోయేవాటిలోనూ—అదే జరుగుతుంది.

viṣṇoḥof Viṣṇu
viṣṇoḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootviṣṇu (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन)
aṃśenaby (a) portion
aṃśena:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootaṃśa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Singular (एकवचन)
jāyanteare born / arise
jāyante:
Kriyā (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootjan (धातु)
FormPresent tense (लट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Plural (बहुवचन), Ātmanepada (आत्मनेपद)
pṛthivyāmon the earth
pṛthivyām:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootpṛthivī (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Singular (एकवचन)
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय/Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction/particle (समुच्चयबोधक अव्यय)
cakravarttinaḥuniversal monarchs
cakravarttinaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootcakravartin (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन)
manvantareṣuin (all) Manvantaras
manvantareṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Context)
TypeNoun
Rootmanvantara (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Plural (बहुवचन)
sarveṣuin all
sarveṣu:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Plural (बहुवचन); adjective qualifying manvantareṣu
atīta-anāgateṣuin the past and future (ones)
atīta-anāgateṣu:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootatīta (कृदन्त, √i/अत् + क्त) + anāgata (कृदन्त, √gam + क्त; with negation) (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Plural (बहुवचन); dvandva adjective qualifying manvantareṣu
ihahere
iha:
Deśa-adhikaraṇa (देशाधिकरण/Adverbial location)
TypeIndeclinable
Rootiha (अव्यय)
FormAdverb (देशवाचक अव्यय)