Shloka 71
Yuga-Vibhāga and Kāla-Pramāṇa
Measures of Time and the Four Yugas
Devanagari script
सिंहातङ्का महासत्त्वा मत्तमातङ्गगमिनः / महाधनुर्द्धराश्चैव त्रेतायां चक्रवर्त्तिनः
Transliteration
siṃhātaṅkā mahāsattvā mattamātaṅgagaminaḥ / mahādhanurddharāścaiva tretāyāṃ cakravarttinaḥ
Translation
వారు సింహసమాన పరాక్రములు, మహాసత్త్వులు, మత్తమాతంగంలా నడిచేవారు; మహాధనుస్సు ధరించేవారు, త్రేతాయుగంలో చక్రవర్తులు అవుతారు.
Word by Word
siṃha-ataṅkāḥlion-like in terror
siṃha-ataṅkāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsiṃha (प्रातिपदिक) + ataṅka (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Plural; bahuvrīhi: 'those whose terror is like a lion / lion-terrifying'
mahā-sattvāḥof great valor/being
mahā-sattvāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahā (प्रातिपदिक) + sattva (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रthमा), Plural; adjective
matta-mātaṅga-gaminaḥmoving like a rutting elephant
matta-mātaṅga-gaminaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmatta (प्रातिपदिक) + mātaṅga (प्रातिपदिक) + gamin (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Plural; bahuvrīhi: 'those whose gait is like that of an intoxicated elephant'
mahā-dhanus-dharāḥbearers of great bows
mahā-dhanus-dharāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + dhanus (प्रातिपदिक) + dhara (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Plural; upapada-tatpuruṣa: 'bearers of great bows'
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormIndeclinable conjunction (समुच्चय)
evaindeed
eva:
Avadhāraṇa (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormIndeclinable particle (निश्चय/अवधारण): 'indeed/just'
tretāyāmin the Tretā age
tretāyām:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Roottretā (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Locative (7th/सप्तमी), Singular
cakravarttinaḥuniversal rulers (cakravartins)
cakravarttinaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootcakra (प्रातिपदिक) + vartin (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Plural; tatpuruṣa: 'wheel-turners' i.e., universal monarchs