Previous Verse
Next Verse

Shloka 61

Yuga-Vibhāga and Kāla-Pramāṇa

Measures of Time and the Four Yugas

पुनः प्रजास्तु ता मोहाद्धर्मा स्तानप्यपालयन् / परस्परविरोधेन मनुं ताः पुनरभ्ययुः

punaḥ prajāstu tā mohāddharmā stānapyapālayan / parasparavirodhena manuṃ tāḥ punarabhyayuḥ

మళ్లీ ఆ ప్రజలు మోహవశంగా ఆ ధర్మాలను పాటించలేదు; పరస్పర విరోధంతో వారు తిరిగి మనువుని ఆశ్రయించారు।

punaḥagain
punaḥ:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Rootpunaḥ (अव्यय)
FormAvyaya; kāla/krama-avyaya (again)
prajāḥthe creatures, subjects
prajāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootprajā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā (1st), Bahuvacana
tubut
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormAvyaya; nipāta (contrast/emphasis)
tāḥthey (those)
tāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā (1st), Bahuvacana
mohātfrom delusion
mohāt:
Hetu (हेतु/Cause)
TypeNoun
Rootmoha (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Pañcamī vibhakti (पञ्चमी/Ablative), Ekavacana
dharmānduties, dharmas
dharmān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdharma (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā (Accusative), Bahuvacana
tānthose
tān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā (Accusative), Bahuvacana; anuvṛtti to dharmān
apialso, even
api:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
FormAvyaya; nipāta (also/even)
apālayandid not protect/observe
apālayan:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootapa√pāl (धातु; causative of √pā/पाल्)
FormLuṅ-lakāra (लुङ्/Aorist), Prathama-puruṣa (3rd), Bahuvacana; parasmaipada
paraspara-virodhenathrough mutual conflict
paraspara-virodhena:
Karaṇa/Hetu (करण/हेतु)
TypeNoun
Rootparaspara (प्रातिपदिक) + virodha (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Tṛtīyā (Instrumental), Ekavacana; tatpuruṣa: 'by mutual opposition'
manumManu
manum:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmanu (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā (Accusative), Ekavacana
tāḥthey
tāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā (1st), Bahuvacana
punaḥagain
punaḥ:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Rootpunaḥ (अव्यय)
FormAvyaya; repetition marker
abhyayuḥapproached, went to
abhyayuḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootabhi√yā (धातु)
FormLuṅ-lakāra (लुङ्/Aorist), Prathama-puruṣa (3rd), Bahuvacana; parasmaipada