Shloka 37
Yuga-Vibhāga and Kāla-Pramāṇa
Measures of Time and the Four Yugas
Devanagari script
एवं चतुर्युगाख्यानां साधिका ह्येकसप्ततिः / कृतत्रेतादियुक्तानां मनोरन्तरमुच्यते
Transliteration
evaṃ caturyugākhyānāṃ sādhikā hyekasaptatiḥ / kṛtatretādiyuktānāṃ manorantaramucyate
Translation
ఇలా కృత, త్రేత మొదలైన యుగాలతో కూడిన చతుర్యుగాల సంఖ్య ఏడు పదుల ఒకటి కంటే ఎక్కువగా ఉన్నదాన్ని ‘మన్వంతరం’ అని అంటారు।
Word by Word
evaṃthus
evaṃ:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootevaṃ (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण
catur-yuga-ākhyānāmof the accounts/descriptions of the four-yuga cycles
catur-yuga-ākhyānām:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootcatur (प्रातिपदिक) + yuga (प्रातिपदिक) + ākhyāna (प्रातिपदिक)
Formबहुपद-तत्पुरुष (caturyugānām ākhyānāni), नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/genitive), बहुवचन
sādhikāwith an addition/exceeding
sādhikā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsādhikā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; 'ekasaptatiḥ' इति विशेष्येण सह; 'अधिक' (with an addition)
hiindeed/for
hi:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formनिपात (causal/emphatic particle)
eka-saptatiḥseventy-one
eka-saptatiḥ:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rooteka (प्रातिपदिक) + saptati (प्रातिपदिक)
Formद्विगु-समास (numerical compound), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
kṛta-tretā-ādi-yuktānāmof those connected with Kṛta, Tretā, etc.
kṛta-tretā-ādi-yuktānām:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootkṛta (प्रातिपदिक) + tretā (प्रातिपदिक) + ādi (अव्यय/प्रातिपदिक) + yukta (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (समाहार/निर्देश: 'kṛta-tretā-ādi' + 'yukta'), पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/genitive), बहुवचन; 'युक्त' = endowed/connected with
manuḥManu
manuḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/compound member)
TypeNoun
Rootmanu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासे पूर्वपद (manu-antara)
antaraminterval/period (manvantara)
antaram:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Rootantara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; अत्र 'मन्वन्तरम्' इति समस्तपदस्य उत्तरपद
ucyateis called/is said
ucyate:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; कर्मणि प्रयोग (passive)