Shloka 28
Yuga-Vibhāga and Kāla-Pramāṇa
Measures of Time and the Four Yugas
Devanagari script
कलिं वर्षसरस्रं तु युगमाहुर्द्विजोत्तमाः / तस्यैकशतिका संध्या संध्यांशः संध्यया समः
Transliteration
kaliṃ varṣasarasraṃ tu yugamāhurdvijottamāḥ / tasyaikaśatikā saṃdhyā saṃdhyāṃśaḥ saṃdhyayā samaḥ
Translation
ద్విజోత్తములు కలియుగము ఒక సహస్ర సంవత్సరమని చెప్పారు. దాని సంధ్య వంద సంవత్సరాలు; సంధ్యాంశమూ సంధ్యతో సమానం.
Word by Word
कलिम्Kali (age)
कलिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
वर्षyears
वर्ष:
—
TypeNoun
Rootवर्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन (समासपूर्वपद)
सहस्रम्a thousand
सहस्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
तुbut/indeed
तु:
—
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), विरोध/विशेषार्थक
युगम्an age (yuga)
युगम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयुग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
आहुःthey say/call
आहुः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअह् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद
द्विजोत्तमाःthe best of the twice-born (Brahmins)
द्विजोत्तमाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (द्विजानाम् उत्तमाः)
तस्यof that (Kali yuga)
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
एकाone
एका:
—
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (समासपूर्वपद)
शतिकाof one hundred (in measure)
शतिका:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशतिक (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; संख्यावाचक-विशेषण (hundredfold/consisting of a hundred)
संध्याthe twilight (dawn/dusk period)
संध्या:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसंध्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
संध्याof the twilight
संध्या:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootसंध्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन (समासपूर्वपद)
अंशःa portion/part
अंशः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअंश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
संध्ययाwith/by the twilight
संध्यया:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootसंध्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/सह), एकवचन
समःequal
समः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय-विशेषण (predicate adjective)