Shloka 17
Yuga-Vibhāga and Kāla-Pramāṇa
Measures of Time and the Four Yugas
Devanagari script
त्रीणि वर्ष सहस्राणि मानुषाणि प्रमाणतः / त्रिंशदन्यानि वर्षाणि मतः सप्तर्षिवत्सरः
Transliteration
trīṇi varṣa sahasrāṇi mānuṣāṇi pramāṇataḥ / triṃśadanyāni varṣāṇi mataḥ saptarṣivatsaraḥ
Translation
ప్రమాణం ప్రకారం మనుష్యుల మూడు వేల సంవత్సరాలు, దానికి మరి ముప్పై సంవత్సరాలు కలిపి—ఇదే సప్తర్షి వత్సరమని భావించబడింది.
Word by Word
त्रीणिthree
त्रीणि:
विशेषण (Numeral qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्याशब्द-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), बहुवचन; numeral adjective
वर्ष-सहस्राणिthousands of years
वर्ष-सहस्राणि:
परिमाण (Measure/परिमाण)
TypeNoun
Rootवर्ष (प्रातिपदिक) + सहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (वर्षाणां सहस्राणि)
मानुषाणिhuman
मानुषाणि:
विशेषण (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमानुष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), बहुवचन; qualifying वर्ष-सहस्राणि
प्रमाणतःaccording to the standard
प्रमाणतः:
क्रियाविशेषण (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootप्रमाण (प्रातिपदिक) + तस् (अव्यय-प्रत्यय)
Formतस्-प्रत्ययान्त अव्यय; adverb ‘according to measure/authority’
त्रिंशत्thirty
त्रिंशत्:
विशेषण (Numeral qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रिंशत् (संख्याशब्द-प्रातिपदिक)
Formसंख्याशब्दः; used adjectivally ‘thirty’
अन्यानिother, additional
अन्यानि:
विशेषण (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), बहुवचन; qualifying वर्षाणि
वर्षाणिyears
वर्षाणि:
परिमाण (Measure/परिमाण)
TypeNoun
Rootवर्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), बहुवचन
मतःis considered
मतः:
क्रिया (Predicative verbal/क्रिया)
TypeVerb
Rootमन् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; predicative ‘is considered’
सप्तर्षि-वत्सरःthe Saptarṣi-year (cycle/year of the Seven Sages)
सप्तर्षि-वत्सरः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसप्त (संख्याशब्द-प्रातिपदिक) + ऋषि (प्रातिपदिक) + वत्सर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (सप्तर्षीणां वत्सरः)