Shloka 8
Amāvasyā-Pitṛtarpaṇa: Purūravas and the Soma-Based Ancestral Offering (अमावस्या-पितृतर्पण / सोमतर्पण-विधि)
Devanagari script
अभिवाद्य स तौ तत्र कालापेक्षः प्रतीक्षते / प्रस्यन्दमानात्सोमात्तु पित्रर्थं तु परिश्रवान्
Transliteration
abhivādya sa tau tatra kālāpekṣaḥ pratīkṣate / prasyandamānātsomāttu pitrarthaṃ tu pariśravān
Translation
అతడు అక్కడ వారిద్దరికీ అభివాదం చేసి కాలాన్ని ఎదురుచూస్తూ నిలిచెను. ప్రవహిస్తున్న సోమరసమునుండి పితృకార్యార్థం పవిత్ర పరిశ్రవ ధార వెలసెను.
Word by Word
abhivādyahaving saluted
abhivādya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootabhivād (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय-क्रियाविशेषण (Gerund/Absolutive), धातु: अभि+वद्; ‘having saluted’
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (Pronoun), पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
tauthose two
tau:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (Pronoun), पुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), द्विवचन
tatrathere
tatra:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formअव्यय, देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
kāla-apekṣaḥwaiting for the time (time-dependent)
kāla-apekṣaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootkāla (प्रातिपदिक) + apekṣa (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी/सम्बन्ध: ‘of time’), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
pratīkṣatewaits
pratīkṣate:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootprati-īkṣ (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
prasyandamānātfrom (the Soma) that is flowing
prasyandamānāt:
Apādāna (अपादान)
TypeAdjective
Rootpra-syand (धातु)
Formशतृ-प्रत्यय वर्तमान कृदन्त (Present active participle), नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग?; यहाँ ‘सोमात्’ इत्यस्य विशेषणरूपेण—पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन
somātfrom Soma
somāt:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootsoma (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, पञ्चमी (Ablative), एकवचन
tuindeed/but
tu:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय, निपात (particle; emphasis/contrast)
pitṛ-arthamfor the sake of (his) father
pitṛ-artham:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeNoun
Rootpitṛ (प्रातिपदिक) + artha (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (चतुर्थी/प्रयोजन: ‘for the father’), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; प्रयोजनार्थक
tuindeed/and
tu:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय, निपात
pariśravān(he) the one with flowing/oozing (Soma)
pariśravān:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootpari-śru (धातु)
Formक्वसुँ/वत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (possessive participial adjective), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘one who has (continuous) flowing/oozing’