Shloka 49
Amāvasyā-Pitṛtarpaṇa: Purūravas and the Soma-Based Ancestral Offering (अमावस्या-पितृतर्पण / सोमतर्पण-विधि)
Devanagari script
द्वौ द्वौ लवावमावास्या स कालः पर्वसंधिषु / द्व्यक्षर कुहुमात्रश्च पर्वकालास्त्रयः स्मृताः
Transliteration
dvau dvau lavāvamāvāsyā sa kālaḥ parvasaṃdhiṣu / dvyakṣara kuhumātraśca parvakālāstrayaḥ smṛtāḥ
Translation
అమావాస్యలో రెండు రెండు లవల పరిమాణమైన కాలం పర్వసంధుల్లో ఉంటుంది; ‘ద్వ్యక్షర’ మరియు ‘కుహూ-మాత్ర’తో కూడి, పర్వకాలాలు మూడు అని స్మృతిలో చెప్పబడింది.
Word by Word
dvautwo
dvau:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdvi (संख्याप्रातिपदिक)
FormNumeral adjective, Masculine, Nominative, Dual
dvautwo (each)
dvau:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdvi (संख्याप्रातिपदिक)
FormNumeral adjective, Masculine, Nominative, Dual (repetition for distributive sense)
lavautwo lavas (units)
lavau:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootlava (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Dual
amāvāsyāḥof the new-moon (day)
amāvāsyāḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootamāvasyā (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Genitive (6th/षष्ठी), Singular
saḥthat
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPronoun, Masculine, Nominative, Singular
kālaḥtime/period
kālaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkāla (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
parva-saṃdhiṣuat the junctions of lunar days (parvas)
parva-saṃdhiṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootparvan (प्रातिपदिक) + saṃdhi (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa (षष्ठी-तत्पुरुष: ‘of parva’), Masculine, Locative (7th), Plural (बहुवचन)
dvi-akṣaraḥtwo-syllabled
dvi-akṣaraḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdvi (संख्या) + akṣara (प्रातिपदिक)
FormDvigu compound, Masculine, Nominative, Singular
kuhu-mātraḥof the measure called Kuhu
kuhu-mātraḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootkuhu (प्रातिपदिक) + mātra (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa (मात्रा-सम्बन्ध), Masculine, Nominative, Singular
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction particle (समुच्चय-अव्यय)
parva-kālāḥparva-times (festival/junction times)
parva-kālāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootparvan (प्रातिपदिक) + kāla (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa, Masculine, Nominative, Plural
trayaḥthree
trayaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roottri (संख्याप्रातिपदिक)
FormNumeral adjective, Masculine, Nominative, Plural
smṛtāḥare regarded (as)
smṛtāḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√smṛ (धातु)
FormPast passive participle (क्त), Masculine, Nominative, Plural; ‘are remembered/considered’