Shloka 33
Amāvasyā-Pitṛtarpaṇa: Purūravas and the Soma-Based Ancestral Offering (अमावस्या-पितृतर्पण / सोमतर्पण-विधि)
Devanagari script
संसिद्धिरेवं सोमस्य पक्षयोः शुक्लकृष्णयोः / इत्येवं पितृमान्सोमः स्मृत इड्वत्सरात्मकः
Transliteration
saṃsiddhirevaṃ somasya pakṣayoḥ śuklakṛṣṇayoḥ / ityevaṃ pitṛmānsomaḥ smṛta iḍvatsarātmakaḥ
Translation
ఇలా సోముని శుక్ల‑కృష్ణ పక్షాల సిద్ధి జరుగుతుంది; పితృసంబంధముగల సోముడు ‘ఇడ్వత్సరాత్మకుడు’ అని స్మరించబడెను।
Word by Word
संसिद्धिःcompletion; full attainment
संसिद्धिः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसंसिद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; abstract noun
एवम्thus; in this manner
एवम्:
Avyaya (अव्यय/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; manner-adverb (प्रकारवाचक)
सोमस्यof Soma (the Moon)
सोमस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; genitive
पक्षयोःof the two fortnights
पक्षयोः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootपक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी) / सप्तमी (7th/सप्तमी), द्विवचन; here genitive dual
शुक्लकृष्णयोःof the bright and dark (fortnights)
शुक्लकृष्णयोः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootशुक्ल + कृष्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), द्विवचन; द्वन्द्वसमास (शुक्लः च कृष्णः च) qualifying पक्षयोः
इतिthus; so (quoting)
इति:
Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; quotative particle (इत्यर्थक)
एवम्thus
एवम्:
Avyaya (अव्यय/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; manner-adverb (प्रकारवाचक)
पितृमान्having the Pitṛs (connected with ancestors)
पितृमान्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपितृमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; मतुप्-प्रत्ययान्त (possessive)
सोमःSoma (the Moon)
सोमः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
स्मृतःis remembered/considered
स्मृतः:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त-प्रत्यय), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; passive past participle used predicatively
इड्वत्सरात्मकःhaving the nature of the iḍ-vatsara (a year-type)
इड्वत्सरात्मकः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootइड् + वत्सर + आत्मक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष/उपपद-समास: इड्वत्सरस्य आत्मकः