Shloka 19
Amāvasyā-Pitṛtarpaṇa: Purūravas and the Soma-Based Ancestral Offering (अमावस्या-पितृतर्पण / सोमतर्पण-विधि)
Devanagari script
आज्यपास्तु स्मृताः काव्यास्तिस्रस्ताः पितृजातयः / काव्या बर्हिषद श्चैव अग्निष्वात्ताश्च तास्त्रिधा
Transliteration
ājyapāstu smṛtāḥ kāvyāstisrastāḥ pitṛjātayaḥ / kāvyā barhiṣada ścaiva agniṣvāttāśca tāstridhā
Translation
కావ్య పితరులు ‘ఆజ్యప’లని స్మృతిలో చెప్పబడారు; పితృజాతులు మూడు—కావ్య, బర్హిషద, అగ్నిష్వాత్త—ఇలా త్రివిధములు.
Word by Word
आज्यपाःghee-drinkers (Ājyapās)
आज्यपाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootआज्य-पा (प्रातिपदिक); आज्य + पा
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
स्मृताःare said/remembered
स्मृताः:
Vidheyavisheshana (विधेय-विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्मृ (धातु) + क्त (कृत्) → स्मृत
FormPPP, पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
काव्याःthe Kāvyas
काव्याः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootकाव्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
तिस्रःthree
तिस्रः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootत्रि (प्रातिपदिक/संख्याशब्द)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; संख्याविशेषण (numeral adjective)
ताःthose
ताः:
Anvaya-suchaka (अन्वय-सूचक/Correlative)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम (pronoun)
पितृजातयःclasses of Pitṛs
पितृजातयः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootपितृ-जाति (प्रातिपदिक); पितृ + जाति
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष
काव्याःKāvyas
काव्याः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootकाव्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
बर्हिषदःBarhiṣads
बर्हिषदः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootबर्हिषद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
एवindeed/just
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण (emphatic particle)
अग्निष्वात्ताःAgniṣvāttas
अग्निष्वात्ताः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअग्नि-स्वात्त (प्रातिपदिक); अग्नि + स्वात्त
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
ताःthose
ताः:
Anvaya-suchaka (अन्वय-सूचक)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
त्रिधाin threefold manner
त्रिधा:
Kriya-visheshana (क्रिया-विशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootत्रिधा (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण (adverb), प्रकारवाचक (in three ways)