Shloka 70
ध्रुवचर्याकीर्तनं / Dhruva-caryā-kīrtana
Account of Dhruva’s Course and Related Cosmological Ordering
Devanagari script
संपद्वसुस्तु यो रश्मिः स योनिर्लोहितस्य तु / षष्ठस्त्वर्व्वावसू रश्मिर्योनिस्तु स बृहस्पतेः
Transliteration
saṃpadvasustu yo raśmiḥ sa yonirlohitasya tu / ṣaṣṭhastvarvvāvasū raśmiryonistu sa bṛhaspateḥ
Translation
‘సంపద్వసు’ అనే రశ్మి ‘లోహిత’ (మంగళ) యొక్క యోని, అంటే ఉద్భవస్థానం. ఆరవది ‘అర్వావసు’ రశ్మి బృహస్పతి యొక్క యోని అని చెప్పబడింది.
Word by Word
संपद्वसुःSaṃpadvasu (name)
संपद्वसुः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसंपद्वसु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विशेषार्थक
यःwhich/who
यः:
Karta (कर्ता/Relative subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
रश्मिःray
रश्मिः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootरश्मि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सःthat
सः:
Karta (कर्ता/Correlative)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
योनिःsource/origin
योनिः:
Karta (कर्ता/Predicate nominative)
TypeNoun
Rootयोनि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
लोहितस्यof Lohita (Mars)
लोहितस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootलोहित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विशेषार्थक
षष्ठःthe sixth
षष्ठः:
Karta (कर्ता/Predicative)
TypeAdjective
Rootषष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्रमवाचक विशेषण (ordinal adjective: sixth)
तुand/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विशेषार्थक
अर्वावसुःArvāvasu
अर्वावसुः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअर्वावसु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
रश्मिःray
रश्मिः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootरश्मि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
योनिःsource/origin
योनिः:
Karta (कर्ता/Predicate nominative)
TypeNoun
Rootयोनि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विशेषार्थक
सःthat
सः:
Karta (कर्ता/Correlative)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
बृहस्पतेःof Bṛhaspati (Jupiter)
बृहस्पतेः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootबृहस्पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन