Shloka 96
अधोलोकवर्णनम् (Adholoka-varṇana) — Description of the Lower Worlds and Cosmographic Measures
Devanagari script
कुलालचक्रनाभिश्च यथा तत्रैव वर्त्तते / ध्रुवस्तथा हि विज्ञेयस्तत्रैव परीवर्त्तते
Transliteration
kulālacakranābhiśca yathā tatraiva varttate / dhruvastathā hi vijñeyastatraiva parīvarttate
Translation
కుమ్మరి చక్రపు నాభి అక్కడే నిలిచినట్లే, ధ్రువుడిని కూడా అలా తెలుసుకోవాలి—అతడు అక్కడే ఉండి పరిభ్రమిస్తాడు.
Word by Word
कुलालचक्रनाभिःthe hub of a potter’s wheel
कुलालचक्रनाभिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकुलाल + चक्र + नाभि (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषसमास (कुलालस्य चक्रस्य नाभिः), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
यथाjust as
यथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय, उपमान/प्रकारवाचक (as/just as)
तत्रthere
तत्र:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (locative adverb: there)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (emphasis)
वर्ततेremains/is situated
वर्तते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवृत् (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
ध्रुवःDhruva
ध्रुवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootध्रुव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तथाso/thus
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक अव्यय (thus/in the same way)
हिindeed/for
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle), कारण/निश्चयार्थक (indeed/for)
विज्ञेयःis to be understood/known
विज्ञेयः:
Kriyā (क्रिया/भवितव्यता)
TypeVerb
Rootवि + ज्ञा (धातु)
Formकृत्य-प्रत्यय (तव्यत्/यत् sense: to be known), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय-विशेषण (predicative)
तत्रthere
तत्र:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय
एवitself
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (emphasis)
परीवर्ततेrevolves/turns around
परीवर्तते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootपरि + वृत् (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन